سوالات متن فصل13 علوم هشتم

به تغییراتی که در سنگ های ایجاد می شود و باعث تغییر فیزیکی یا شیمیایی و یا هر دو آنها می شود. هوازدگی می گویند. هوازدگی سنگ ها باعث خرد شدن آن ها می شود.

این قطعات و ذرات را عواملی مثل باد، آب و یخچال و … از بالای کوه به پایین منتقل می کنند.

وقتی آب در شکاف سنگ نفوذ می کند، بر اثر سرما منجمد می شود و به افزایش حجم (۹ درصد افزایش حجم)، فشار زیادی به سنگ وارد کرده و سنگ را متلاشی می کند.

۱)‌ هوازدگی فیزیکی ۲) هوازدگی شیمیایی

در این نوع هوازدگی سنگ فقط به قطعات کوچک تبدیل می شود. و ترکیب شیمیایی سنگ تغییر نمی کند.

زیرا مولکول های سازنده سنگ ها تغییر نمی کنند.

ریشه گیاهان در شکاف سنگ ها نفوذ کرده و بر اثر رشد به سنگ فشار می آورد و آن را متلاشی می کند.

۱) تغییرات دمای شبانه روز ۲)‌یخ بستن آب در شکاف سنگ ها (عامل اصلی) ۳) گیاهان و حیوانات ۴) باد

با بالا آوردن ذرات زیرزمینی به سطح زمین آن ها را در معرض آب و هوا قرار می دهند و دچار هوازدگی می شود.

سنگ‌های زیرین تحت فشار وزن لایه‌های بالایی قرار دارند. اگر در اثر فرسایش سنگ‌های بالایی، فشار از روی لایه‌های زیرین برداشته شود، سنگ‌های زیرین به دلیل انبساط ورقه ورقه می‌گردند و شبیه پوست پیاز از هم جدا می‌شوند.

برخورد مداوم باد و ذراتی که به وسیله باد حمل می شوند با سطح خام و سنگ موجب فرسایش آنها می شود. این عمل سایش، بیشتر به وسیله ذرات ماسه انجام می گیرد.

یخ بستن آب در شکاف سنگ ها

آب (عامل اصلی) – اکسیژن – کربن دی اکسید هوا

از جنس کلسیم کربنات است. با سرکه واکنش می دهد و به صورت کلسیم بی کربنات محلول در می آید.

مهمترین عامل هوازدگی شیمیایی آب است. آب به همراه کربن دی اکسید، اسید کربنیک ضعیفی را تشکیل می دهد که این سید با کانی های مختلف واکنش داده و از آن ها خاک به وجود می آورد.

آب باران که دارای کربن دی اکسید است. در زمین های آهکی نفوذ می کند و با انحلال سنگ های آهکی غارها را به وجود می آورد.

هوازدگی باعث تشکیل خاک بر سطح زمین و رویش گیاهان می شود.

نواحی مرطوب – زیرا در آنجا بارندگی بیشتر و در نتیجه هوازدگی شیمیایی هم بیشتر است.

ساری

چون با اکسیژن در تماس نبوده اند.

سنگ هایی که دارای کانی های آهن می باشند با اکسیژن هوا ترکیب شده و ترکیبات اکسیژن دار را به وجود می آورند. ترکیب با کانی های آهن دار در نواحی مرطوب و گرم با سرعت بیشتری انجام می شود.

آب با همراه داشتن مقداری کربن دی اکسید خاصیت اسیدی پیدا می کند و قدرت انحلال آن زیاد می شود. در نتیجه می تواند بر بیشتر کانی ها اثر بگذارند و آن ها را تغییر دهد.

ساییده شدن سنگ ها و حمل و نقل آن ها از جایی به جای دیگر است. به عبارت دیگر فرسایش شامل هوازدگی و انتقال سنگ ها است.

باد – آب – یخچال – نیروی جاذبه

سنگ هایی که توسط آب و یخچال حمل می شوند لبه های تیز خود را از دست داده و گردتر شده اند. وای سنگ هایی که توسط یخچال ها حمل می شوند معمولا زوایه دار (تیز) هستند و سطح کافی دارند.

مثل کشمش هایی هستند که داخل کیک به هم برخورد نمی کنند و فقط روی زمین کشیده می شوند که معمولا زوایه دار هستند.

بر اساس اندازه ته نشین می شوند (ابتدا ذرات درشت، سپس ذرات ریزتر) و لایه رسوبی را به وجود می آورند.

به مجموعه تغییرات و تبدیل شدن سنگ های آذرین، رسوبی و دگرگونی به یکدیگر چرخه سنگ گفته می شود. در این فرایند سنگ های آذرین فرسایش، حمل و رسوب گذاری به سنگ رسوبی و سپس سنگ های رسوبی در اثر گرما و فشار به سنگ های دگرگون تبدیل شده و سپس سنگ های دگرگون شده در اثر ذوب به ماده مذاب و سپس ماده در اثر انجماد به سنگ های آذرین تبدیل می شود و این چرخه همچنان ادامه دارد.