سوالات متن فصل9 علوم هشتم

اگر بادکنکی را با پارچه پشمی یا موهای خشک و تمیز سر مالش دهیم، بادکنک و پارچه پشمی دارای بار الکتریکی می شوند.

چون بادکنک که از جنس پلاستیک است به پارچه پشمی مالش داده می شود، در نتیجه باردار شده و اثر القای الکتریکی، بادکنک به دیوار می چسبد.

هنگام تمیز کردن در اثر مالش تلویزیون دارای بار الکتریکی منفی و پارچه مثبت می شود (الکترون ها از پارچه به صفحه تلویزیون منتقل می شوند) و در نتیجه به علت غیر هم نوع بودن بار این دو پرزهای پارچه به صفحه تلویزیون می چسبند.

در اثر تماس شانه با مو شانه بار (منفی) و مو بار (مثبت) پیدا می کنند به این علت جذب شانه شده و با آن کشیده و از حالت مرتب خرج می شوند.

در اثر مالش شانه با پارچه پشمی در آن بار الکتریکی منفی ایجاد می شود. در این حالت شانه منفی است مولکول های آب را (که دو سر مثبت و منفی دارند) از طرف قطب مثبت (در اثر القای الکتریکی) به خود جذب می کند.

معمولا هر دوی آنها بار الکتریکی می شوند و بر یکدیگر نیرو وارد می کنند (وقتی جسمی دارای بار الکتریکی می شوند می تواند اجسام دیگر را جذب کند)

نیرویی که اجسام دارای بار به یکدیگر وارد می کنند نیروی الکتریکی می نامیم نیروی الکتریکی به دو صورت دیده می شود: ربایشی و رانشی

بار الکتریکی منفی – بار الکتریکی مثبت

۱) دو جسم که بار الکتریکی همنام دارند (هر دو منفی – یا هر دو مثبت) بر یکدیگر نیروی رانشی (دفع) وارد می کنند. ۲) دو جسم که بار الکتریکی غیر همنام (یکی منفی و دیگری مثبت) دارند بر یکدیگر نیروی ربایشی (جذب)‌ وارد می کنند.

برای تشخیص باردار بودن یک جسم و تعیین نوع بار آن از وسیله ساده‌ای به نام برق نما (الکتروسکوپ) استفاده می‌کنیم.

برق نما از یک صفحه یا گوی، یک میله و دو ورقه نازک فلزی تشکیل شده است. وقتی دو ورقه برق نما بدون بار است ورقه‌های آن به هم نزدیک‌اند و وقتی باردار می‌شود، ورقه‌های آن از هم دور می‌شوند.

اگر جسم بارداری را به الکتروسکوپ نزدیک کنیم ورقه های آن از هم دور (یا اگر باشند به هم نزدیک) می شوند.

باید در هوای خشک و با وسایل کاملا خشک انجام شود.

پروتون بار مثبت، الکترون بار منفی و نوترون نیز بدون بار الکتریکی است.

چون در حالت عادی تعداد پروتون های هر اتم با تعداد الکترون های آن اتم برابر است.

تعدادی از الکترون های پارچه پشمی کنده می شوند به میله پلاستیکی منتقل می شوند. در نتیجه تعداد الکترون های پارچه پشمی کمتر از تعداد پروتون های آن شده و بارهای مثبت بیشتر می شود. بنابراین بار الکتریکی پارچه پشمی مثبت می شود.

در صورتی که: الف) اگر از اتم الکترونی جدا شود (مثبت) ب) اگر تعدادی الکترون به یک اتم افزوده شود (منفی)

رسانا و نارسانا

موادی که بار الکتریکی می تواند به راحتی در آن ها حرکت کند. مانند: فلزات – مغز مداد – بدن انسان – آب ناخالص

زیرا تعدادی از الکترون های اتم فلز وابستگی کمی به هسته آن دارند و آزادانه می توانند در فلز حرکت کنند که به آن ها الکترون های آزاد می گویند. در فلزات تعداد الکترون های آزاد زیاد است.

در اتم به الکترون هایی که در دورترین فاصله از هسته قرار دارند و وابستگی بسیار کمی به هسته اتم دارند و می توانند آزادانه حرکت کنند و از یک اتم به اتم دیگر جهش کند، الکترون آزاد گفته می شود.

روش مالش دادن – روش تماس – روش القایی

به روش القای بار الکتریکی

کره نزدیک القا کننده، بار مخالف و کره آن طرف بار موافق پیدا می کند.

ده ها مورد

ابرها به علت مالش به هوا یا کوه های بلند و یا القای الکتریکی، دارای بار مثبت یا منفی می شوند.

اگر دو ابر چنان به هم نزدیک شوند که قسمت های دارای بار ناهمنام نزدیک هم قرار گیرند به علت نیروی جاذبه بین بارهای ناهمنام ممکن است الکترون ها از یک ابر به ابر دیگر بجهند که به آن تخلیه الکتریکی بین دو ابر گویند. این عمل معمولا با جرقه های بزرگ، تولید گرما و صدا همراه است.

به تخلیه الکتریکی بین ابر و زمین آذرخش یا صاعقه گفته می شود.

ابرهای باردار با حرکت در مجاورت سطح زمین، در زمین بار القایی ایجاد می کنند؛ در این حالت امکان تخلیه الکتریکی بین ابرها و زمین وجود دارد.

موجب آتش سوزی می شود و به ساختمان ها، خطوط انتقال برق، انسان ها و دام ها خسارت های جبران ناپذیر وارد می کند.