سوالات متن فصل4 علوم هشتم

به دو ﺻﻮرت ﻋﺼﺒﯽ و ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ (ﻫﻮرﻣﻮﻧﯽ)

از دو ﺑﺨﺶ دﺳﺘﮕﺎه ﻋﺼﺒﯽ ﻣﺮﮐﺰي و دﺳﺘﮕﺎه ﻋﺼﺒﯽ ﻣﺤﯿﻄﯽ.

مغز و ﻧﺨﺎع.

از اﻋﺼﺎﺑﯽ ﮐﻪ از ﻣﻐﺰ و ﻧﺨﺎع ﻣﻨﺸﻌﺐ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ، درﺳﺖ ﺷﺪه

دﺳﺘﮕﺎه ﻋﺼﺒﯽ ﻣﺮﮐﺰي اﻋﻤﺎل ارادي و ﻏﯿﺮارادي ﺑﺪن را ﮐﻨﺘﺮل ﻣﯽﮐﻨﺪ و اﻃﻼﻋﺎت درﯾﺎﻓﺖ ﺷﺪه از ﻣﺤﯿﻂ ﺑﯿﺮون و درون را ﺑﺪن ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﻪ آنﻫﺎ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽدﻫﺪ.

بین دﺳﺘﮕﺎه ﻋﺼﺒﯽ ﻣﺮﮐﺰي (ﻣﻐﺰ و ﻧﺨﺎع) و ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺪن ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﻣﯽﮐﻨﺪ.

ﻣﺤﯿﻄﯽ

ﺷﺎﻣﻞ اﻋﺼﺎﺑﯽ اﺳﺖ؛ اﻋﺼﺎب ﺣﺴﯽ و ﺣﺮﮐﺘﯽ ﻪ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻗﺴﻤﺖﻫﺎي ﺑﺪن را ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﻣﺮﮐﺰي دﺳﺘﮕﺎه ﻋﺼﺒﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻐﺰ و ﻧﺨﺎع ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﯽﮐﻨﺪ.

ﯿﺮون - درون

اﻋﻤﺎﻟﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ : ﻓﮑﺮ ﮐﺮدن، راه رﻓﺘﻦ، ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﺮدن، ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﺮﻓﺘﻦ و ... ﭼﻮن ﺑﺎ اراده و ﺧﻮاﺳﺖ ﻣﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﯽ-ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ آنﻫﺎ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ارادي ﻣﯽﮔﻮﯾﯿﻢ.

اﻋﻤﺎﻟﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ: ﭘﻠﮏ زدن، ﻋﻄﺴﻪ، ﺳﺮﻓﻪ و رﯾﺰش اﺷﮏ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﯿﺮارادي و ﺑﺪون ﺗﻔﮑﺮ اﻧﺠﺎم ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎي ﻏﯿﺮارادي ﯾﺎ ﻏﯿﺮارادي اﻧﻌﮑﺎﺳﯽ ﻧﺎﻣﯿﺪه ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ.

در ﺑﺪن ﻣﺎ ﮔﺎﻫﯽ اوﻗﺎت ﮐﺎرﻫﺎﯾﯽ ﺻﻮرت ﻣﯽﮔﯿﺮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻏﯿﺮارادي، ﺑﺴﯿﺎر ﺳﺮﯾﻊ، ﺑﺪون ﺗﻔﮑﺮ و اﻏﻠﺐ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺑﺪن ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﯽرود ﺑﻪ ﭼﻨﯿﻦ اﻋﻤﺎﻟﯽ اﻧﻌﮑﺎس ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد. اﻋﻤﺎﻟﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻋﻘﺐ ﮐﺸﯿﺪن دﺳﺖ از ﺟﺴﻢ داغ، ﺗﺮﺷﺢ ﺑﺰاق ﺑﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻏﺬا، ﭘﻠﮏ زدن ﭼﺸﻢ، رﯾﺰش اﺷﮏ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮔﺮد و ﻏﺒﺎر وارد ﺷﺪه ﺑﻪ آن، ﺳﺮﻓﻪ ﮐﺮدن، ﺧﻤﯿﺎزه ﮐﺸﯿﺪن ﯾﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻗﻄﺮ ﻣﺮدﻣﮏ ﭼﺸﻢ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﻮر از اﻧﻌﮑﺎسﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ.

ﺑﺴﯿﺎر ﺳﺮﯾﻊ - ﺑﺪون ﺗﻔﮑﺮ - ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺑﺪن

ﻣﻐﺰ درون ﺟﻤﺠﻤﻪ و ﻧﺨﺎع درون ﮐﺎﻧﺎل ﺳﺘﻮن ﻣﻬﺮهﻫﺎ ﻗﺮار دارد

1- ﻧﯿﻤﮑﺮهﻫﺎي ﻣﺦ (ﺑﯿﺶﺗﺮ ﺣﺠﻢ ﻣﻐﺰ را ﻧﯿﻤﮑﺮهﻫﺎي ﻣﺦ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽدﻫﻨﺪ) 2- ﻣﺨﭽﻪ 3- ﺳﺎﻗﻪ ﻣﻐﺰ

ﻣﺦ

- ﻣﺦ ﺣﺮﮐﺎت ارادي ﺑﺪن را ﮐﻨﺘﺮل ﻣﯽﮐﻨﺪ 2- از اﻧﺪامﻫﺎي ﺣﺴﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭼﺸﻢ، ﮔﻮش، ﭘﻮﺳﺖ، ﺑﯿﻨﯽ و زﺑﺎن اﻃﻼﻋﺎت را درﯾﺎﻓﺖ و دﺳﺘﻮرﻫﺎي ﻻزم را ﺑﺮاي آنﻫﺎ ارﺳﺎل ﻣﯽﮐﻨﺪ. 3- ﻧﯿﻤﮑﺮهﻫﺎي ﻣﺦ ﺑﻪ ﻣﺎ ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﻓﮑﺮ ﮐﺮدن، ﺻﺤﺒﺖ و ﺣﻞ ﻣﺴﺌﻠﻪ را ﻣﯽدﻫﻨﺪ

ﺑﻠﻪ، وﻗﺘﯽ ﺑﻪ ﺟﺴﻤﯽ ﻧﮕﺎه ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ، ﻫﺮ دو ﭼﺸﻢ و ﻫﺮ دو ﻧﯿﻤﮑﺮه ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎري ﻫﻢ ﻋﻤﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ.

ﻗﺸﺮ ﻣﺦ

ﺑﺎﻋﺚ ﺣﻔﻆ ﺗﻌﺎدل ﺑﺪن ﻣﯽﺷﻮد.

ﺑﺎ ﺗﻤﺮﯾﻦ ﺑﯿﺸﺘﺮ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﻨﺪﺑﺎزان و اﻓﺮادي ﮐﻪ ژﯾﻤﻨﺎﺳﺘﯿﮏ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ.

ﮐرمینه

ﺑﺨﺶ ﺳﺎﻗﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪي در زﯾﺮ ﻣﺦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺦ و ﻣﺨﭽﻪ را ﺑﻪ ﻧﺨﺎع وﺻﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ.

ﻣﻐﺰ ﻣﯿﺎﻧﯽ، ﭘﻞ ﻣﻐﺰي، و ﺑﺼﻞاﻟﻨﺨﺎع اﺳﺖ.

ﭘﯿﺎز ﻣﻐﺰ ﯾﺎ ﺑﺼﻞاﻟﻨﺨﺎع ﺑﺨﺸﯽ از ﺳﺎﻗﻪ ﻣﻐﺰ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﺎﻻي ﻧﺨﺎع ﻗﺮار دارد و ﭘﺎﯾﯿﻦﺗﺮﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﻐﺰ اﺳﺖ.

ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎي ﻏﯿﺮارادي ﻣﺜﻞ ﺗﻨﻔﺲ، ﺿﺮﺑﺎن ﻗﻠﺐ و ﻓﺸﺎر ﺧﻮن را ﮐﻨﺘﺮل ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ اﻫﻤﯿﺖ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ در ﺑﺼﻞاﻟﻨﺨﺎع ﮔﺮه ﺣﯿﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد.

ﺷﺒﯿﻪ ﻃﻨﺎب ﺳﻔﯿﺪ رﻧﮕﯽ درون ﺳﺘﻮن ﻣﻬﺮهﻫﺎ ﻗﺮار دارد و از ﺑﺼﻞاﻟﻨﺨﺎع ﺗﺎ ﮐﻤﺮ اﻣﺘﺪاد دارد.

ﭼﻮن ﺑﻪ ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﻧﺨﺎع از ﮔﺮدن ﺗﺎ ﮐﻤﺮ اﻋﺼﺎﺑﯽ وارد و ﺧﺎرج ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺎﻫﯿﭽﻪﻫﺎ و اﻧﺪامﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ از ﺑﺪن را ﮐﻨﺘﺮل ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ آﺳﯿﺐ دﯾﺪﮔﯽ ﻧﺨﺎع، ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ ﺣﺴﯽ و ﺣﺮﮐﺘﯽ ﻫﻢ ﻣﺘﻔﺎوت ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.

ﺑﻠﻪ در ﺳﻠﻮلﻫﺎي ﻋﺼﺒﯽ.

نام ﺳﻠﻮل ﻋﺼﺒﯽ ﻧﻮرون اﺳﺖ.