سوالات متن درس 15 جامعه شناسی دهم

پدیده هایی مثل شناسنامه، پرچم، جنگ، احزاب و گروه های سیاسی ، قوای سه گانه، قانون اساسی و …. وجه اشتراک آنها این است که علاوه بر هویت فرهنگی از هویت سیاسی نیز برخوردارند.

حق و باطل بودن است.

۱- -مشروعیت حقیقی ۲- مشروعیت دروغین

اگر قدرت موافق حکم و قانون و اراده تشریعی خداوند اِعمال شود، مشروعیت حقیقی دارد.

اگر قدرت مبتنی بر ایدئولوژی های ساختگی بشری باشد، مشروعیت دروغین دارد.

مقبولیت و مشروعیت حقیقی می توانند باهم باشند و یا می توانند از یکدیگر جدا باشند.

جایی که قدرت مطابق قانون و حکم الهی باشد و تبعیت از قانون نیز با رضایت و میل همراه باشد.

هنگامی که قدرت بر خلاف حکم و قانون الهی باشد، و تبعیت از قدرت از روی احساس رضایت باشد.

هر گاه قدرت برای رسیدن به هدفی معین سازمان پیدا کند.

اعمال قدرت سازمان یافته برای دستیابی به هدفی معین است.

هر نوع تدبیر و سازمان دادن قدرت.

هر جهان اجتماعی به تناسب هویت و فرهنگ خود، آرمان ها و ارزش های ویژه ای دارد و نمی تواند بدون سیاستی مناسب به ارزش ها و آرمان های خود دست یابد.

مجموعه ساز و کارهایی که برای اِعمال سیاست های جهان اجتماعی وجود دارد، نظام سیاسی را شکل می دهد.

در یک جهان اجتماعی، نظام سیاسی نمی تواند مستقل از نظام های دیگر مانند نظام فرهنگی، اقتصادی و … باشد؛ بلکه در تعامل با آنها قرار می گیرد.

نظام سیاسی بر نظام های دیگر، به ویژه نظام فرهنگی اثر می گذارد و از آن ها تأثیر می پذیرد. به این صورت که نظام فرهنگی عقاید، ارزش ها و اصول حاکم بر نظام سیاسی را تأمین می کند و اگر عملکرد نظام سیاسی در جهت عقاید و ارزش های فرهنگی جامعه باشد، نظام فرهنگی، مقبولیت دارد؛ اما اگر نظام سیاسی به دلایل داخلی و یا تحت تأثیر و فشار عوامل خارجی، از اصول و ارزش های فرهنگی خود عدول کند، نظام فرهنگی مقبولیت نظام سیاسی را کاهش می دهد.

نظام سیاسی اگر به ارزش های فرهنگی جامعه وفادار بماند، با استفاده از مدیریت سیاسی خود، به بسط و توسعه‌ی فرهنگ کمک می کند و اگر از ارزش ها و آرمان های جامعه دور شود زمینه بحران های فرهنگی و هویتی را فراهم می سازد.

به سه دسته: ۱) بر اساس کمیت افراد تأثیرگذار (تعداد حاکمان) ۲) بر اساس روش تصمیم گیری (روش حکومت) ۳) بر اساس دین مَداری یا دنیا مَداری.

مونارشی – آریستوکراسی – جمهوری

استبدادی – اُلیگارشی – دموکراسی

ارسطو، حاکمیت اکثریت را در صورتی که بر مدار خواسته های آن ها باشد، دموکراسی می نامد؛ زیر دموکراسی به معنای حاکمیت مردم است و در این نوع حاکمیت، مردم بر اساس خواسته ها و تمایلات خود حکومت می کنند.

ارسطو، حکومتی را که در آن اکثریت مردم بر اساس حقیقت و فضیلت حضور و فعالیت دارند، جمهوری می خواند.

جمهوری یعنی حاکمیت اکثریت مردم بر اساس حقیقت و فضیلت و دموکراسی یعنی حاکمیت اکثریت مردم بر اساس خواست و اراده افراد می باشد.

مدینه فاضله جامعه ای است که بر اساس سنت و قوانین الهی شکل می گیرد از نظر او حقیقت با اراده الهی تعیین می شود و با کمک عقل و وحی شناخته می شود و جوامعی را که آرمان ها و ارزش هایشان الهی و عقلانی نباشد جوامع جاهله می نامد.

به معنای اباحیت و مباح دانستن همه امور برای انسان هاست.

به معنای حاکمیت مردم.

نوعی نظام سیاسی که ادعا می کند با خواست و اراده اکثریت مردم سازمان می یابد، هیچ حقیقت و فضیلت فطری را به رسمیت نمی شناسد. و حکومتی دنیوی و این جهانی است.

لیبرال دموکراسی با فرهنگ جدید غرب که رویکردی دنیوی به عالم هستی دارد، سازگار است.

جمهوری اسلامی یا مردم سالاری دینی

با خواست مردم و ذیل اراده و مشیت خداوند.

در این دیدگاه، عقل و وحی دو وسیله شناخت ارزش های الهی و احکام و مقررات اجتماعی هستند. انسان ها مسئولیت شناخت و اجرای آن ها را به عهده دارند.