آزمون آنلاین درس 4 جامعه شناسی یازدهم

1

تحقق عقلانیت فرهنگی بومی

2

گذار از استبداد قومی به استبداد استعماری

3

بازگشت خودآگاه به سنت‌های اصیل

4

تقویت خودجوش فرهنگ اسلامی در جامعه

1

عصر نبوی مرحله تأسیس و رفع موانع آغازین بود، اما عصر بیداری اسلامی مرحله بازگشت آگاهانه به هویت اسلامی در برابر سلطه فرهنگی غرب است.

2

عصر نبوی و عصر بیداری اسلامی هر دو صرفاً دوره‌هایی نظامی‌اند و نقش فرهنگی ندارند.

3

دوران خلافت تنها دوره‌ای بود که فرهنگ اسلامی در آن ظهور یافت و پیش و پس از آن، اثری نداشت.

4

عصر استعمار ادامه طبیعی عصر نبوی بود و از همان منطق فرهنگی پیروی می‌کرد.

1

پشتیبانی کامل قدرت‌های سیاسی از آن‌ها

2

پذیرش آن‌ها از سوی انسان‌ها و ظهور تاریخی‌شان در زندگی جمعی

3

هماهنگی آن‌ها با منافع اقتصادی اقوام گوناگون

4

تبدیل شدن آن‌ها به قوانین رسمی حکومت‌ها

1

گسترش اسلام در این دوره، از ابتدا با تکیه بر قدرت امپراتوری‌های بزرگ انجام شد.

2

پیامبر اسلام پس از سال‌ها دعوت و مقاومت در برابر ساختار قبیله‌ای، حکومت اسلامی را تشکیل داد و موانع سیاسی را در شبه‌جزیره کاهش داد.

3

جامعه عربستان پیش از اسلام، دارای وحدت سیاسی و فرهنگی کامل بود و اسلام در همین بستر رشد کرد.

4

در عصر نبوی، دعوت اسلام فقط جنبه معنوی داشت و هیچ پیامد اجتماعی و سیاسی نداشت.

1

چون در طول تاریخ در سرزمین‌های متعددی حکومت تشکیل داده است.

2

چون اصول اعتقادی و ارزش‌های آن با فطرت انسان و نظام آفرینش هماهنگ است.

3

چون زبان دینی آن توانسته جای بسیاری از زبان‌های محلی را بگیرد.

4

چون پیروان آن در دوره‌هایی از تاریخ، قدرت سیاسی گسترده‌ای داشته‌اند.

1

این حکومت‌ها باعث شدند همه ظرفیت‌های اجتماعی اسلام به‌طور کامل آشکار شود.

2

این حکومت‌ها چون مسلمان بودند، الزاماً در همه سطوح نماینده کامل فرهنگ اسلامی بودند.

3

رفتارهای قومی و قبیله‌ای آن‌ها می‌توانست مانع ظهور کامل ظرفیت‌های فرهنگ اسلامی شود.

4

حضور آن‌ها سبب شد فرهنگ اسلامی به‌کلی از میان برود و هیچ اثری باقی نماند.

1

هر جا حکومت‌های مسلمان وجود داشتند، همه ارزش‌های اسلامی به‌صورت کامل تحقق یافته بود.

2

فرهنگ اسلامی حتی در دوره‌هایی که قدرت‌های سیاسی از ارزش‌های آن فاصله داشتند، می‌توانست بر جوامع و حتی مهاجمان اثر بگذارد.

3

سلطه استعماری می‌توانست به حذف برخی مظاهر فرهنگ اسلامی بینجامد.

4

بازگشت به هویت اسلامی، یکی از پایه‌های بیداری اسلامی بود.

1

فرهنگ اسلامی فقط در صورت پشتیبانی کامل حکومت‌ها توان گسترش دارد و بدون آن در تاریخ نقشی ایفا نمی‌کند.

2

فرهنگ اسلامی به دلیل فطری بودن، عقلانیت، عدالت‌خواهی و ظرفیت هویتی خود، در تاریخ مراحل گوناگونی را پشت سر گذاشته و با وجود موانع سیاسی و استعماری، همچنان قابلیت گسترش جهانی دارد.

3

گسترش فرهنگ اسلامی در گذشته صرفاً یک رخداد نظامی بوده و در عصر جدید پایان یافته است.

4

فرهنگ اسلامی فقط در جوامعی قابل تحقق است که تنوع قومی و فرهنگی در آن‌ها وجود نداشته باشد.

1

هرگاه قدرت سیاسی اسلامی بود، فرهنگ اسلامی نیز بدون مانع و کامل تحقق می‌یافت.

2

فرهنگ اسلامی همواره صرفاً تابع قدرت‌های سیاسی بوده و بدون آن‌ها گسترش نمی‌یافت.

3

فرهنگ اسلامی می‌توانست مستقل از عملکرد قدرت‌های سیاسی، از مرزهای جغرافیایی عبور کند و بر جوامع دیگر اثر بگذارد.

4

قدرت‌های سیاسی در تاریخ اسلام هیچ‌گاه در برابر ظهور کامل ارزش‌های اسلامی مانع ایجاد نکردند.

1

انسان باید در مسیر شکوفایی عقل و عدالت حرکت کند.

2

انسان برای تأمین منافع اقتصادی خود ناچار از محدودسازی آزادی دیگران است.

3

شقاوت انسان در فراموشی حقیقت الهی خویش و فروکاستن ظرفیت‌هایش به زندگی محدود این‌جهانی است.

4

ارزش‌های اخلاقی تابع ترجیح جمعی و قراردادهای متغیرند.

1

یکسان‌سازی اجباری و حذف همه تفاوت‌های فرهنگی

2

قدرت ایجاد همبستگی فراملی بر پایه هویت مشترک

3

ناتوانی در تولید نهادهای فرهنگی پایدار

4

فروپاشی مرزهای ارزشی و از بین رفتن تعلقات مشترک

1

کوشش برای رهایی انسان از بندگی انسان‌های دیگر

2

تلاش برای جلوگیری از تمرکز ثروت در دست گروهی محدود

3

پذیرش برتری پایدار گروهی خاص بر توده‌های انسانی

4

تعهد به عدالت و آزادسازی مستضعفان

1

جایگزین کردن ناسیونالیسم با نوعی قوم‌گرایی مذهبی

2

ایجاد مرحله‌ای تازه در گسترش فرهنگ جهانی اسلام با محور بازگشت به هویت الهی

3

پایان دادن کامل به همه صورت‌های استعمار در جهان

4

محدود کردن اسلام به قلمرو ملی و قطع پیوند آن با امت اسلامی

1

ممکن است فرهنگی از نظر محتوایی توانمند باشد، اما ساختارهای سیاسی مانع بروز کامل ظرفیت‌های آن شوند.

2

استعمار فقط یک پدیده نظامی و اقتصادی است و تأثیری بر هویت و نمادهای فرهنگی ندارد.

3

مقابله با سلطه، اگر از هویت فرهنگی جامعه جدا شود، ممکن است پشتوانه مردمی کافی پیدا نکند.

4

بازگشت به هویت اسلامی می‌تواند به منزله مرحله‌ای نو در گسترش فرهنگ جهانی اسلام تلقی شود.

1

استبداد قومی مستقیماً به حذف مظاهر اسلامی می‌پرداخت، اما استبداد استعماری برای حفظ دین تلاش می‌کرد.

2

استبداد قومی، چون پشتوانه بیرونی نداشت، غالباً از رویارویی مستقیم با فرهنگ اسلامی پرهیز می‌کرد؛ اما استبداد استعماری برای تأمین نیازهای غرب، به حذف مظاهر اسلامی گرایش داشت.

3

هر دو کاملاً یکسان عمل می‌کردند و تفاوت آن‌ها فقط در نام بود.

4

استبداد استعماری فقط سیاسی بود، ولی استبداد قومی فقط فرهنگی.

1

مانع: غنای فرهنگ اسلامی / پیامد: افول ارزش‌های جهانی / راه برون‌رفت: کنار گذاشتن هویت دینی

2

مانع: حاکمیت روابط قبیله‌ای و سلطه استعماری / پیامد: محدود شدن ظهور کامل ارزش‌های اسلامی / راه برون‌رفت: بازگشت آگاهانه به هویت اسلامی

3

مانع: تکثر اقوام / پیامد: نابودی فرهنگ / راه برون‌رفت: حذف همه عناصر قومی

4

مانع: حضور عالمان مسلمان / پیامد: توقف گسترش فرهنگ اسلامی / راه برون‌رفت: قطع ارتباط دین و جامعه

1

فرهنگی یکنواخت که در آن همه اقوام مجبور به ترک همه سنت‌های غیرعربی بودند.

2

فرهنگی که عناصر بی‌زیان اقوام گوناگون را در خود جذب می‌کرد، بدون آنکه هویت انسانی و اسلامی خود را از دست بدهد.

3

فرهنگی که فقط در خاورمیانه محدود ماند و از پیوند با سایر مناطق پرهیز کرد.

4

فرهنگی که وحدت خود را صرفاً از راه برتری نژادی و قومی حفظ می‌کرد.

1

بی‌توجهی کامل به هرگونه سازماندهی اجتماعی

2

تکیه بر مکاتب غربی مانند ناسیونالیسم و مارکسیسم به جای بازگشت به هویت اسلامی

3

پرهیز از هرگونه مقاومت و پذیرش سلطه غرب

4

جایگزین کردن عقلانیت دینی با قبیله‌گرایی عربی

1

بازگشت صرف به ساختارهای قبیله‌ای پیشامدرن برای مقابله با نفوذ خارجی

2

شکل‌گیری مقاومت‌های ریشه‌دار در فرهنگ اسلامی در برابر سلطه و نفوذ فرهنگ غرب

3

پذیرش کامل دستاوردهای فکری غرب و کنار گذاشتن هویت اسلامی

4

محدود کردن دین به حریم فردی و خارج کردن آن از عرصه تاریخی و اجتماعی

1

انسان موجودی تابع شرایط تاریخی است و مسئولیت او نسبی و محدود به ساختارهای اجتماعی است.

2

انسان موجودی مختار، دارای فطرت الهی و مسئول در برابر آبادانی جهان و پرهیز از فساد است.

3

انسان صرفاً در نسبت با جمع معنا می‌یابد و هویت فردی مستقلی ندارد.

4

انسان برای رهایی از دشواری‌های دنیا باید از دخالت در امور اجتماعی پرهیز کند.