علوم تجربی هفتم صفحه 133 - فعالیت
وسایل و مواد : شُش سالم گوسفند، قیچی، دستمال کاغذی
- پس از تمیز کردن شُش، نای، نایژهها و بخش چپ و راست آن را تشخیص دهید.
- درون نای آن قدر بدمید تا ششها پر از هوا شوند. به تغییر حجم آنها توجه کنید.
- با قیچی برشهایی در نای و نایژهها ایجاد کنید تا به نایژکها برسید.
- در دیوارهٔ نای، نایژهها و نایژکها، قطعههای غضروفی به شکلهای متفاوت وجود دارند. وجود آنها چه اهمیتی دارد؟
- در ساختار ششها، افزون بر نایژکها، تعداد زیادی رگهای خونی نیز دیده میشود. وظیفهٔ این رگها چیست؟
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی هفتم صفحه 133 - فعالیت
سلام به کالبدشناسان جوان! در این آزمایش جذاب، ما ساختار یکی از حیاتیترین دستگاههای بدن یعنی **دستگاه تنفس** را بررسی میکنیم.
بیایید به سوالات علمی این فعالیت پاسخ دهیم:
**۱. اهمیت قطعههای غضروفی در دیواره مجاری تنفسی:**
وجود غضروف در دیواره **نای** و **نایژهها** بسیار حیاتی است.
این قطعات سفت و در عین حال انعطافپذیر، مانند ستونهای یک تونل عمل میکنند و مانع از بسته شدن یا چسبیدن دیوارههای مجاری تنفسی هنگام دم و بازدم میشوند.
اگر این غضروفها نبودند، مجاری تنفسی به راحتی روی هم میخوابیدند و راه ورود هوا مسدود میشد.
**۲. وظیفه رگهای خونی فراوان در ششها:**
ششها محل اصلی تبادل گازهای تنفسی هستند.
این رگهای خونی که به صورت شبکهای وسیع از **مویرگها** اطراف کیسههای هوایی را میپوشانند، دو وظیفه اصلی دارند:
- آوردن خون حاوی **دیاکسید کربن** ($CO_{2}$) از قلب به سمت ششها برای دفع شدن.
- جذب **اکسیژن** ($O_{2}$) از هوای داخل ششها و انتقال آن به قلب برای فرستادن به تمام یاختههای بدن.
**نکته آموزشی:** هنگام دمیدن در نای، متوجه افزایش حجم چشمگیر ششها میشوید که نشاندهنده خاصیت **کشسانی (الاستیک)** بسیار بالای بافت شش است.
