علوم تجربی هفتم صفحه 103 - آزمایش کنید
آزمایش کنید
وسایل و مواد: گیاه خزه، سیبزمینی، میکروسکوپ، تیغه و تیغک، چوببستنی، آبی متیل، لوکول
روش آزمایش:
1. برگ خزه را روی تیغه قرار دهید و زیر میکروسکوپ مشاهده کنید. لکههای سبز رنگ در یاختهها همان سبزینه (کلروپلاستها) هستند که بدون رنگآمیزی مشاهده میشوند.
2. همانطور که در پایه ششم آموختید، نمونهای از یاختههای پوششی دهان را تهیه کنید و روی نمونه چند قطره آبی متیل یا لوگول بریزید. پس از چند دقیقه نمونه را زیر میکروسکوپ مشاهده کنید و سه بخش اصلی یاخته، یعنی غشا، هسته و میانیاخته (سیتوپلاسم) را در آن تشخیص دهید.
3. سیبزمینی را دو قسمت کنید و لبه کارد را روی آن بکشید. مایع روی لبه کارد را روی تیغه شیشهای منتقل و مقداری لوگول به آن اضافه کنید. پس از چند دقیقه با میکروسکوپ آن را مشاهده کنید. لکههای تیره رنگ، دیسههای (پلاستهای) ذخیرهای هستند.
چه مادهای در آنها ذخیره شده است؟ برای پاسخ خود دلیل بیاورید.
4. شکل آنچه را که در هر مرحله دیدید، رسم کنید. در مورد آنها با گروه خود مشورت کنید.
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی هفتم صفحه 103 - آزمایش کنید
سلام به دانشمندان جوان! در این آزمایش با سه نوع مختلف از ساختارها و اندامکهای یاختهای آشنا میشویم.
**۱. مشاهده کلروپلاست در خزه:**
برگ خزه به دلیل داشتن **سبزینه (کلروپلاست)** سبز رنگ است.
این اندامکها مسئول **فتوسنتز** هستند و چون رنگدانه دارند، بدون نیاز به رنگآمیزی شیمیایی، زیر میکروسکوپ به شکل دانههای سبز دیده میشوند.
**۲. مشاهده اجزای یاخته پوششی دهان:**
با استفاده از **آبی متیل** یا **لوگول**، بخشهای شفاف سلول رنگ میگیرند تا بهتر دیده شوند.
در این مرحله باید بتوانید سه بخش اصلی را تشخیص دهید:
* **غشا:** مرز بیرونی یاخته.
* **هسته:** بخش مرکزی و تیرهتر که فرماندهی یاخته را بر عهده دارد.
* **سیتوپلاسم (میانیاخته):** فضای بین غشا و هسته که حالتی ژلهای دارد.
**۳. بررسی سیبزمینی و پلاستهای ذخیرهای:**
در پاسخ به سوال متن: ماده ذخیره شده در لکههای تیره، **نشاسته** است.
**دلیل:** محلول **لوگول** (که حاوی ید است) معرف نشاسته میباشد و در مجاورت آن از نارنجی به **آبی تیره یا بنفش** تغییر رنگ میدهد.
سیبزمینی به عنوان یک اندام ذخیرهای گیاه، مقدار زیادی نشاسته را در اندامکهایی به نام **آمیلوپلاست** (نوعی دیسه ذخیرهای) نگهداری میکند.
**نکته مهم:** همیشه هنگام کار با تیغ و میکروسکوپ، نکات ایمنی را رعایت کنید و پس از اتمام کار، اسلایدها را به دقت تمیز کنید.
