علوم هفتم صفحه 92 - فعالیت
فعالیت
وجود هوا در لابهلای پشم، پر و پنبه سبب کاهش میزان رسانایی گرمایی آنها میشود. از این ویژگی میتوان در صنایع متفاوت از جمله صنایع نساجی (تولید پارچه و پوشاک) استفاده کرد. یک گروه از دانشآموزان سال آخر رشته طراحی و دوخت که در یک منطقه سردسیر زندگی میکنند، قصد دارند بعد از گرفتن دیپلمشان، یک کارگاه تولیدی پالتو راهاندازی و در آن پالتوهای با کیفیت مناسب تولید کنند.
آنها برای این کار جلساتی برگزار کردند و پس از بحث و بررسی و گفتوگوهای فراوان به این نتیجه رسیدند که انتخاب پارچه مناسب که بتواند گرمای بدن را به کندی به بیرون انتقال دهد، بسیار مهم است.
آنها از بازار چند نمونه پارچه تهیه کردند، اما نمیدانند کدام پارچه گرما را با آهنگ کندتری منتقل میکند.
الف) آزمایشی طراحی کنید که در آن بتوان رسانایی گرمایی پارچهها را با هم مقایسه کرد.
ب) در انتخاب پارچه، به جز رسانایی گرمایی پارچه، به چه عوامل دیگری باید توجه کرد؟
پ) اگر این گروه بخواهند در سال اول ۲۰۰۰ پالتوی زنانه تولید کنند، چند متر پارچه باید تهیه کنند؟ این مقدار پارچه به چه عواملی بستگی دارد؟
ت) فرض کنید این گروه در مرحله اول ۲۰۰ پالتو تولید کردهاند. اکنون میخواهند این پالتوها را به بخش توزیع برای فروش به فروشگاهها بدهند. آنها در قیمتگذاری پالتوها به چه مواردی باید توجه کنند؟
شما یک قیمتگذاری فرضی را براساس عوامل مؤثر در تولید پالتوها انجام دهید.
ث) چرا قبل از طراحی و تولید باید به طرحهایی که در بازار وجود دارد، قیمتهای آنها و نیاز بازار به پالتوهای جدید توجه کنند؟
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم هفتم صفحه 92 - فعالیت
این یک فعالیت ترکیبی از علوم و مهارتهای کسبوکار است. بیاییم پاسخ دهیم:
**الف) طراحی آزمایش:**
میتوانیم چند بطری یکسان را با آب داغ ($۸۰^{\circ}C$) پر کنیم. دور هر بطری یک نوع پارچه (با ضخامت یکسان) بپیچیم. پس از ۳۰ دقیقه، دمای آب را اندازه بگیریم. بطریای که دمای آب در آن **بالاتر** مانده است، پارچهاش گرما را **کندتر** منتقل کرده و عایق بهتری است.
**ب) سایر عوامل انتخاب پارچه:**
علاوه بر رسانایی، باید به **وزن پارچه**، **قابلیت شستوشو**، **دوام و استحکام**، **زیبایی و رنگبندی** و البته **قیمت** آن توجه کرد.
**پ) مقدار پارچه:**
به طور میانگین برای هر پالتو ۲ تا ۲.۵ متر پارچه نیاز است. پس برای ۲۰۰۰ پالتو حدود **۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ متر** پارچه لازم است. این مقدار به **سایز پالتوها** (بچگانه یا بزرگسال) و **مدل طراحی** (پالتوی بلند یا کوتاه) بستگی دارد.
**ت) قیمتگذاری:**
موارد مؤثر: ۱. هزینه خرید پارچه و آستری ۲. دستمزد خیاط ۳. هزینه انرژی (برق و گاز کارگاه) ۴. هزینه بستهبندی و حملونقل ۵. سود متعارف.
*مثال فرضی:* اگر هزینه تمام شده یک پالتو ۱ میلیون تومان باشد، با لحاظ ۲۰٪ سود، قیمت فروش به فروشگاه ۱.۲ میلیون تومان خواهد بود.
**ث) تحلیل بازار:**
این کار برای جلوگیری از **شکست مالی** است. باید بدانیم مردم چه مدلهایی را میپسندند (نیاز بازار) و رقبای ما با چه قیمتی کالا عرضه میکنند تا بتوانیم محصولی **رقابتی** تولید کنیم.
علوم هفتم صفحه 92 - فعالیت دوم
فعالیت
با استفاده از وسایل در دسترس، یک لیوان عایقدار گرمای دردار طراحی کنید و بسازید. سپس مقداری آب داغ در آن بریزید و دمای آب را اندازه بگیرید. پس از یک ساعت دوباره دمای آب را اندازه بگیرید. ظرف کدام گروه گرمای کمتری را منتقل کرده است؟ کدام ظرف گرمای بیشتری را منتقل کرده است؟
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم هفتم صفحه 92 - فعالیت دوم
هدف این فعالیت، ساخت یک **فلاسک ساده** یا ظرف عایق است.
**راهنمای ساخت:**
میتوانید یک لیوان کوچک را درون یک لیوان بزرگتر قرار دهید و فضای بین آنها را با **پنبه، پشمشیشه یا تکههای یونولیت** پر کنید. استفاده از درپوش محکم برای جلوگیری از خروج بخار آب بسیار مهم است.
**تحلیل نتایج:**
۱. **ظرفی که گرمای کمتری منتقل کرده:** ظرفی است که بعد از یک ساعت، دمای آب در آن **تغییر کمتری** کرده باشد (یعنی آب داغتر مانده باشد). این نشاندهنده عایقبندی عالی است.
۲. **ظرفی که گرمای بیشتری منتقل کرده:** ظرفی است که دمای آب در آن **افت شدیدی** داشته است. این یعنی گرما به راحتی از دیوارهها یا درپوش به بیرون فرار کرده است.
**نکته علمی:** هوا رسانای ضعیف گرماست؛ به همین دلیل استفاده از مواد متخلخل (مثل پنبه) که هوا را حبس میکنند، بهترین عایقها هستند.