سوالات متن فصل 1 زیست شناسی دوازدهم

DNA

گریفیت با دو نوع از این باکتری، آزمایش‌هایی را روی موش‌ها انجام داد. باکتری پوشینه‌دار و باکتری بدون پوشینه! او مشاهده کرد که نوع بیماری‌زا آن که باکتری (پوشینه‌دار) یا همان کپسول‌دار است، در موش‌ها، سبب سینه پهلو می‌شود ولی نوع بدون پوشینه آن، بر روی موش‌ها تأثیری نداشت.

ماده وراثتی می تواند به یاخته ی دیگری منتقل شود ولی ماهیت این ماده و چگونگی انتقال آن مشخص نشد.

نوکلئوتیدها

بازهای آلی نیتروژن‌دار دو دسته هستند: ۱. پیریمیدین‌ها (تک حلقه‌ای) که شامل: بازهای آلی یوراسیل، تیمین و سیتوزین می‌باشد. (U, T, C ) ٢. پورین‌‌ها (دو حلقه‌ای) که شامل بازهای آلی آدنین و گوانین می‌باشد. (A, G)

با اتصال نوکلئوتیدها به یکدیگر توسط پیوند فسفو دی استر، رشته‌های پلی نوکلئوتید تشکیل می‌یابند.

با اتصال دو انتها رشته‌های پلی نوکلئوتیدی به یکدیگر DNA حلقوی تشکیل می‌شود که بعنوان مثال می‌توان DNA باکتری‌ها را در نظر گرفت.

واتسون و کریک با استفاده از داده‌های به دست آمده از آزمایش‌های چارگف و همچنین با استفاده از اطلاعات به دست آمده از تصاویر گرفته شده با پرتو ایکس توسط ویلکینز و فرانکلین، مدلی از مولکول DNA را معرفی کردند که امروزه نیز دانشمندان در حال حاضر براساس همین مدل کار می‌کنند. این مدل که توسط واتسون و کریک ارائه شد، برنده جایزه نوبل نیز بوده است، نام این مدل، مدل مولکولی نردبان مارپیچ است.

در مولکول DNA سالم، باز آدنین در مقابل باز تیمین و باز گوانین در مقابل باز سیتوزین قرار گرفته و با یکدیگر جفت می‌شوند که به آن‌ها جفت باز مکمل گفته می‌شود و غیر از این حالت امکان ندارد مگر این که DNA جهش یافته باشد که در این صورت، DNA سالم و طبیعی نیست.

RNAها از لحاظ شکل، نقش و عمل‌کرد تقسیم‌بندی می‌شوند.

ژن

ژن

RNA

mRNA

rRNA

RNAهای کوچک

rRNA و پروتئین

ATP

کسب اطلاعات اولیه در مورد ماده وراثتی، با کارهای باکتری‌شناس و دانشمندی به نام گریفیت برای تهیه واکسن آنفلوانزا انجام گرفت.

عامل بیماری سینه پهلو، نوعی باکتری کپسول‌دار باکتری استرپتوکوکوس نومونیا که به اشتباه تصور می‌کردند، این باکتری عامل بیماری آنفولانزا است.

او باکتری‌های پوشینه‌دار کشته شده با گرما و باکتری‌های زنده بدون پوشینه را به موش‌ها تزریق کرد، سپس مشاهده کرد که موش‌ها زنده ماندند.

دانشمندی به نام ایوری

نوکلئوتیدها از لحاظ نوع قند، نوع بازهای آلی و تعداد گروه‌های فسفات از یکدیگر متمایز هستند.

اگر مولکول DNA و RNA را از نظر نوع قند بخواهیم مقایسه کنیم، در DNA، قند 5 کربنی از نوع دئوکسی ریبوز و در RNA، قند 5 کربنی از نوع ریبوز است. اما اگر از لحاظ بازهای آلی بخواهیم مقایسه کنیم، DNA باز آلی یوراسیل ندارد و به جای آن باز آلی تیمین دارد و در RNA باز آلی تیمین وجود ندارد و به جای آن باز آلی یوراسیل وجود دارد.

ویلکینز و فرانکلین فقط توانستند سه اصل را به اثبات برسانند: 1. DNA یک مولکول چند رشته‌ای است. 2. DNA یک مولکول به شکل مارپیچ است. 3. و با استفاده از پرتو ایکس، ابعاد مولکولی DNA را اندازه‌گیری کردند. اما این که مولکول DNA دو رشته‌ای است، مشخص نشد.

به دو باز آلی که به وسیله پیوند هیدروژنی به یکدیگر متصل شده‌اند، اصطلاحأ جفت باز آلی گفته می‌شود. جفت بازها یکی پیریمیدینی و دیگری پورینی است به همین دلیل این امر باعث یکسان ماندن قطر DNA و این ثابت ماندن قطر، باعث پایداری اطلاعات در DNA شده و در فشرده شدن بهتر کروموزوم‌ها موثر است.

او باکتری های بدون کپسول زنده را با باکتری های کپسول داری که بر اثر گرما کشته شده بودند با یکدیگر مخلوط و به موش تزریق کرد.

دئوکسی ریبوز

DNA

همانندسازی DNA یعنی یک مولکول DNA جدیدی ساخته شود که عین قبلی بوده و تمام ویژگی‌های آن را دارا باشد. در زیست پایه یازدهم آموختید که در مرحله G1 سلول رشد می‌کند و در مرحله سنتز، DNA دو برابر می‌شود و مقدار آن نیز افزایش می‌یابد که به این فرایند همانندسازی DNA گفته می‌شود.