سوالات متن درس 1 تاریخ یازدهم

محمدتقی خان فراهانی (امیر کبیر).

زیرا آنان مدافع حکومت صفوی بودند.

اختلافات مرزی

لطفعلی خان.

انگلستان به کمک عاملان خود در دربار ایران، تلاش زیادی کرد که ایران را از حمله به هرات باز دارد. محمدشاه به تحریک ها و دخالت های آشکارا مک نیل، سفیر انگلیس، اعتراض کرد. در بی این اعتراض، مک نیل با اعلام قطع روابط ایران و انگلیس از ایران خارج شد و هشدار داد که در صور خاتمه نیافتن محاصره هرات جنگ بین انگلستان و ایران، آغاز خواهد شد. انگلیسی ها سرانجام جزیره خارک را اشغال کردند و تهدید کردند که در صورت ادامه محاصره ها، در خاک ایران پیش روی خواهند کرد.

کاترین کبیر امپراتریس روسیه و جانشینان او می خواستند بر گرجستان که تحت حاکمیت مسیحیان بود و خان نشین های قفقاز که تحت کنترل مسلمانان بود، استیلای کامل خود را برقرار سازند.

کامران میرزا، با تحریک انگلیس ها علیه حکومت مرکزی ایران شورش کرده بود، و حتی گاهی به مناطق دیگر ایران دست اندازی می کرد.

گلستان

۱- قبول حکمیت نماینده انگلیس در اختلافات مرزی با روسیه. ۲- خودداری از بستن قرارداد با روسیه و با هر دولت سومی که دشمن انگلستان باشد. ۳- از کشورهایی که با انگلستان روابط دوستانه ندارند، برای آموزش سپاه ایران افراد نظامی استخدام نکند.

از قواعد قرآنی و اسلامی مانند «قاعد: نفی سبیل، «جهاد و «فتوا» بهره بردند.

دولت ایران با انگلستان به موجب این قرارداد، انگلستان تعهد کرد، هر گاه دولت های اروپایی به ایران حمله کنند، نیروی نظامی دراختیار ایران قراردهد و یا درعوض آن به دولت ایران کمک مالی کند.

۱- ضعف و غفلت فتحعلی شاه و دربار ۲- خیانت انگلستان به ایران

فرانسه تعهدهای خود نسبت به ایران در قرارداد فین کن اشتاین را زیر پا گذاشت.

ترکمانچای

بر اساس این قرارداد فرانسه متعهد شد در جنگ با روسیه به ایران کمک کند و در مقابل آن ،ایران برای حمله به متصرفات انگلستان در هند، با ا فغان ها و قبایل هرات و قندهار متحد شود و به انگلستان اعلان جنگ دهد. درصورت تصمیم ناپلئون برای لشکرکشی به هندوستان، به لشکر او اجازه عبور از راه ایران داده شود.

۱- علاوه بر سرزمین هایی که در قرار داد گلستان به روس ها واگذار شده بود، ایروان، نخجوان و بخشی ازدشت مغان از ایران جدا شد. ۲- ایران متعهد به پرداخت پنچ میلیون تومان به روسیه شد. ۳-برقراری کاپیتولاسیون (قضاوت کنسولی ) بر ایران تحمیل شد.

بین ایران و فرانسه.

ناپلنون بناپارت، که از حمله مستقیم به انگلستان ناتوان بود، قصد داشت با تصرف مستعمره های انگلیس، این کشور را شکست دهد. مهم ترین مستعمر: انگلیس، هندوستان بود، که دسترسی به آن از راه ایران امکان پذیر بود.

به موجب آن هرگاه اتباع روسی مقیم ایران مرتکب جرمی شوند دادگاه های ایران حق رسیدگی نداشته باشند بلکه مراجع قضایی دولت روسیه به آن رسیدگی کنند.

چون ناپئلون قصد داشت مستعمرات انگلستان را تصرف کند و مهمترین مستعمره انگلیس، هندوستان بود و راه دسترسی به آن نیزایران بود، قرارداد فین کن اشتاین را با ایران امضا کرد.

خیانت دولت انگلستان و بی کفایتی دربار ایران.

فرانسه و روسیه

۱– بد رفتاری روس ها با ساکنان ولایت هایی که طبق قرارداد گلستان به آن کشور واگذار شده بود، موجب نارضایتی این مردم شد و آنان به دادخواهی پرداختند. ۲ -قرارداد گلستان درمورد تعیین خط مرزی بین ایران و روسیه مبهم بود و این مساله موجب دست درازی روسیه به خاک ایران از جمله اراضی اطراف ایران و آذربایجان شد.

انگلستان ایران را سد محکمی در برابر تهاجم به مستعمره های خود در هندوستان می دانست.

توسط آیت الله شیخ جعفر نجفی کاشف الغطا و آیت الله مجاهد و ملا احمد نراقی.

ایران و انگلستان.

۱– ایبالات داغستان و گرجستان و شهرهای باکو، دربند، شکی، شروان، قره باغ، گنجه، موقان و قسمت بالای طالش به روسیه واگذار شد. ۲- حق کشتی رانی ایران در دریای خزر سلب شد. ۳- روسیه نیابت سلطنت عباس میرزا را در ایران به رسمیت شناخت و رساندن او را به سلطنت تعهد کرد.

۱– اگر دولت تلاشی به خاک ایران تعرض کند، انگلستان درصورت امکان از کمک به ایران خودداری نکند. ۲- انگلستان از کمک به سرکشان و شاهزادگانی که علیه تاج و تخت پادشاه قاجار قیام کند، خودداری کند.

روسیه با حمله های پی در پی، ابتدا گرجستان و سپس ایالت های دیگر را مورد تاخت و تاز قرار داد، و باعث بروز دوره اول جنگ های ایران و روس شد.

۱- از یک سو با انگلستان رقابت داشتند و به خطر افتادن مستعمره های انگلیس را در هند به مصلحت خود می دانستند ۲- مشغول شدن ایران را در جنگ هرات، مایه فراموشی ایالت های از دست رفته شمالی توسط دولت ایران می دانستند.