سوالات متن درس7 تاریخ یازدهم انسانی

با ابوالعباس سَفّاح، از خاندان عباسیان.

بر خویشاوندی و پیوندی که از طریق عباس بن عبدالمطلب با پیامبر داشتند، تاکید می کردند.

چون آنان خود را مصداق اهل بیت و شایسته جانشینی رسول خدا می دانستند.

۱ – نخست، عمو هایش را که مدعی جانشینی سفاح بودند، از همه مناصب مهمی که داشتند خلع کرد و دبیر آنان، ابن مقَفَّع (روزبه ایرانی) را که متفکری شجاع و مترجم کتاب هایی از زبان پهلوی به عربی بود، به قتل رساند ۲ -او سپس ابومسلم خراسانی را با وجود خدمات بزرگی که به عباسیان کرده بود، ناجوانمردانه کشت زیرا نگران نفوذ و قدرت فراوان فرمانده سیاه جامگان بود ۳ -منصور همچنین قیام دو تن از علویان و نیز قیام های پردامنه ای را که در اعتراض به قتل ابومسلم در ایران صورت گرفت، بی رحمانه سرکوب کرد ۴ -از اقدامات مهمی که منصور در جهت تحکیم و تثبیت خلافت خاندان خود انجام داد، بنای شهر بغداد به عنوان پایتخت عباسیان بود.

۱- دور نیرومندی و شکوفایی ۲ -دوره ضعف و تجزیه.

اجتناب از سیاست عرب گرایی بود که امویان دنبال می کردند.

آنان علاوه بر تصدی منصب مهم وزارت و سایر مناصب دیوانی، در مواردی به فرماندهی سپاه و حکومت بر برخی ولایات منصوب شدند. علاوه بر ابومسلم، ایرانیان دیگری نیز در دستگاه خلافت عباسیان صاحب نفوذ و قدرت فراوان شدند که بارزترین آنها، خاندان های برمکی و سهل بودند.

فضل بن سهل و برادرش حسن بن سهل.

خاندان سهل و طاهر بن حسین (ذوالیمینین).

فضل بن سهل به عنوان وزیر مامون و حسن بن سهل حاکم عراق

مرکز خلافت را از بغداد به مرو منتقل کرد و لباس و پرچم سیاه را که نشان عباسیان بود به رنگ سبز درآورد.

بزرگان عرب در بغداد نسبت به تسلط خاندان سهل بر امور خلافت به حسادت و دشمنی پرداختند و در صدد برآمدند که مامون را خلع و فرد دیگری از خاندان عباسی را به خلافت بنشانند.

مامون تصمیم گرفت وزیر خود فضل بن سهل را به قتل رسانده و برادر او حسن را خانه نشین کند. خلیفه همچنین، دوباره جامه سیاه به تن کرد و بغداد را مرکز خلافت قرار داد.

با پایان گرفتن حکومت مامون و خارج شدن اداره امور از دست وزیران ایرانی.

سپاهی از غلامان ترک که در سرحدات ماوراءالنهر به اسارت مسلمانان درآمده بودند و در سوار کاری و تیراندازی مهار داشتند، تشکیل دادند.

پس از آنکه فرماندهان این سپاه با عنوان امیرالامراه قدرت را به دست گرفتند و بر امور خلافت تسلط یافتند، دورانی از هرج و مرج آغاز شد. آنان خودسرانه، خلیفه ای را خلع و فردی دیگر از خاندان بنی عباس را بر جای او می نشاندند. حتی برخی از خلفا به دست این امیرالامراها کشته و یا کور شدند.

ایران، شمال آفریقا و مصر.

چنین رویدادی به منزله تجزیه قلمرو و کاهش قدرت و اختیارات سیاسی و نظامی خلفای عباسی بود. این وضعیت تا بدانجا پیش رفت که دامنه قدرت سیاسی و اداری خلفا به عراق و سرانجام شهر بغداد محدود شد. حتی امیران و سلاطین برخی از سلسله ها مانند آل بویه و سلجوقیان بر پایتخت عباسیان نیز تسلط یافتند.

بسیاری از حاکمانی که به عنوان امیر یا سلطان قدرت را به دست گرفته بودند، برای توجیه مشروعیت حکومت خود و مقبولیت نزد توده های مردم مسلمان، نیازمند فرمان و لواء خلیفه بودند و چنین وانمود می کردند که مطیع اوامر او هستند.

به دلیل آنکه سر رشته ای در تشکیلات اداری و امور کشورداری نداشتند.

به زمان عمربن خطاب، خلیفه دوم بازمی گردد. او به پیشنهاد هرمزان، یکی از فرماندهان اسیر ایرانی، دیوان چند (سپاه) را در مدینه تشکیل داد.

عبدالملک مروان.

تشکیلات اداری (دیوانی)منظم و منسجمی با اقتباس از نظام دیوانی عهد ساسانیان شکل گرفت. در آن زمان، منصب وزارت، با الگو گرفتن از دوره ساسانی به وجود آمد و وزیر در راس تشکیلات دیوانی قرار گرفت.

با به قدرت رسیدن عباسیان و مشارکت ایرانیان در اداره امور خلافت.

هارون و مأمون.

بیت الحکمه و رصدخانه بغداد.