قواعد (مجرور به حرف جر) و اختبر نفسک صفحه ۱۱۳ درس هشتم عربی دهم انسانی
اخْتَبِرْ نَفْسَكَ: أَعْرِبِ الْكَلِمَاتِ الْمُلْوَنَةِ.
1- الْعِلْمُ خَيْرٌ مِنَ الْمَالِ. الْعِلْمُ يَحْرُسُكَ وَأَنْتَ تَحْرُسُ الْمَالَ، أَمْرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيَّ
2- شَرَفُ الْمَرْءِ بِالْعِلْمِ وَالْأَدَبِ لَا بِالْأَصْلِ وَالنَّسَبِ. أَمْرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيَّ
اسم ظاهر بعد از حروف جرّ، مجرور است. علامت جر (-ِ، -ٍ در مفرد و در جمع مؤنّث، -ینِ در جمع مذکّر و -َینِ در مثنّى) است؛ مانند: الْكَاتِبِ، كَاتِبٍ، الْكَاتِبَاتِ، كَاتِبَاتٍ، الْكَاتِبِينَ، الْكَاتِبَيْنِ
ضَعْ فِي الْفَرَاغِ كَلِمَةً مُنَاسِبَةً.
١- الْعَرَبِيَّةُ مِنَ اللُّغَاتِ الرَّسْمِيَّةِ فِي الْأُمَمِ الْمُتَّخِذَةِ. (مُنْظَّمَةِ / مُنْظَّمَةُ)
٢- أَحَبُّ عِبَادَ اللَّهِ إِلَى (اللَّهِ / اللَّهُ) أَنفَعُهُمْ لِعِبَادِهِ.
٣- إِنِّي رَأَيْتُ دَهراً مِنْ (هَجْرِ / هَجْرُ) كِ الْقِيَامَةِ.
٤- الْعَالِمُ بِلا عَمَلِ كَــ (الشَّجَرِ / الشَّجَرُ) بِلَا تَمْرٍ.
٥- سَعِيدٌ قَسْمَ الْمَزْرَعَةُ إِلَى (نِصفَينِ / نِصفَانِ).
٦- خُمْسُ سُكَانِ الْعَالِمِ مِنَ (الْمُسْلِمِينَ / الْمُسْلِمُونَ).
پاسخ و معنی قواعد (مجرور به حرف جر) و اختبر نفسک صفحه ۱۱۳ درس هشتم عربی دهم انسانی
دوستان من، در این قسمت یکی از سادهترین و مهمترین قواعد عربی یعنی «حروف جر» را یادآوری میکنیم. حروفی مانند (مِنْ، فِي، إِلَى، عَلَى، عَنْ، بِـ، لِـ، كَـ) حروف جر هستند. اسمی که بعد از آنها میآید مجرور میشود. نشانه مجرور بودن در کلمات مفرد کسره (-ِ) یا تنوین کسره (-ٍ) و در مثنی و جمع مذکر سالم نشانه (ین) است.
تحلیل جملات اختبر نفسک (اعراب):
1- دانش بهتر از مال است...
الْمَالِ: مجرور به حرف جر (مِن) و علامت آن کسره (-ِ) است.
2- شرافت انسان به دانش و ادب است نه به اصل و نسب.
الْعِلْمِ: مجرور به حرف جر (بِـ) و علامت آن کسره است.
الْأَصْلِ: مجرور به حرف جر (بِـ) و علامت آن کسره است.
حل تمرین جای خالی:
در تمام این سوالات، کلمه بعد از حرف جر قرار گرفته و باید حالت مجرور داشته باشد:
١- مُنْظَّمَةِ (چون بعد از حرف جر «فِي» آمده و باید کسره بگیرد.)
٢- اللَّهِ (چون بعد از حرف جر «إِلَى» آمده است.)
٣- هَجْرِ (چون بعد از حرف جر «مِنْ» آمده است.)
٤- الشَّجَرِ (چون بعد از حرف جر «كَـ» به معنی مانند، آمده است.)
٥- نِصفَينِ (چون بعد از حرف جر «إِلَى» آمده و در حالت مثنی، کلمه مجرور با «ـینِ» میآید.)
٦- الْمُسْلِمِينَ (چون بعد از حرف جر «مِنَ» آمده و در حالت جمع مذکر سالم، کلمه مجرور با «ـینَ» میآید.)
قواعد (نون الوقایه) و اختبر نفسک صفحه ۱۱۳ درس هشتم عربی دهم انسانی
نونُ الوِقَايَة
در متن درس با دو فعل «يُحَيِّرُنِي» و «أَخَذَنِي» رو به رو شديد.
يُحَيِّرُ + نـ + ي: مرا حيران می کند
أَخَذَ + نـ + ي: مرا بُرد، مرا گرفت
وقتی که فعلی به ضمیر متکلم وحده «ي» وصل شود، «نون وِقَايَه» بین فعل و ضمیر واقع می شود...
هنگامی که دو حرف جرّ «مِنْ» و «عَنْ» نیز به ضمیر «ي» وصل شوند، نون وقايه میانشان می آید؛ مثال:
مِنْ + ي = مِنِي / عَنْ + ي = عَنِي
إِخْتِيرُ نَفْسَكَ: تَرْجِمْ هَذِهِ الْجُمَل.
١- رَبَّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلَاةِ؛ إبراهيم : ٤٠
٢- إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِمُدَارَاةِ النَّاسِ كَمَا أَمَرَنِي بِإِقَامَةِ الْفَرَائِضِ. رَسُولُ اللَّهِ
٣- اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي شَكُوراً، وَاجْعَلْنِي صَبوراً، وَاجْعَلْنِي فِي عَيْنِي صَغِيراً وَ فِي أَعْيُنِ النَّاسِ کَبِيراً. رَسُولُ اللَّهِ
پاسخ و معنی قواعد (نون الوقایه) و اختبر نفسک صفحه ۱۱۳ درس هشتم عربی دهم انسانی
دانشآموزان عزیز، در عربی قاعدهای به نام «نون وقایه» داریم. «وقایه» یعنی «نگهدارنده و محافظ». هرگاه یک فعل بخواهد به ضمیر «ي» (به معنی: مَرا) بچسبد، چون ضمیر «ي» دوست دارد حرف قبل از خودش کسره (ـِ) بگیرد و فعلها در عربی کسره نمیپذیرند، یک حرف «ن» به عنوان سپر و محافظ بین فعل و ضمیر میآید تا کسره را به خود بگیرد و فعل سالم بماند. به این «ن»، نون وقایه میگویند.
همچنین حروف جر «مِن» و «عَن» هم وقتی به ضمیر «ی» میچسبند، برای تلفظ راحتتر نون وقایه میگیرند (مِنّی / عَنّی).
حالا بیایید تمرین «اختبر نفسک» را ترجمه کنیم:
1- پروردگارا مرا برپادارنده نماز قرار بده. (اجْعَلْ + ن + ي: مرا قرار بده)
2- قطعاً خداوند مرا به مدارا کردن با مردم فرمان داد همانطور که مرا به برپایی واجبات فرمان داد. (أَمَرَ + ن + ي: به من فرمان داد)
3- خدایا مرا بسیار شکرگزار قرار ده، و مرا بسیار صبور قرار ده، و مرا در چشم خودم کوچک و در چشمان مردم بزرگ قرار ده.
