[تمرین ۶-۴] [فیزیک] [دهم]
قطعه یخی به جرم $۰/۷ kg$ و دمای اولیه $−۲۰^\circ C$ را آن قدر گرم میکنیم تا تمام آن تبدیل به بخار $۱۰۰^\circ C$ شود. کل گرمای مورد نیاز برای این تبدیل چند کیلو ژول است؟ گرمای ویژه یخ را در محدودهٔ دمایی $−۲۰^\circ C$ تا $۰^\circ C$ به طور متوسط $۲۲۰۰ J/kg \cdot K$ فرض کنید.
پاسخ تشریحی و گام به گام [تمرین ۶-۴] [فیزیک] [دهم]
برای حل این مسئله، باید فرآیند را به چهار مرحله مجزا تقسیم کرده و گرمای مورد نیاز برای هر مرحله را محاسبه کنیم. سپس این مقادیر را با هم جمع میکنیم.
**دادههای مسئله و ثوابت مورد نیاز:**
* جرم: $m = 0.7 \text{ kg}$
* گرمای ویژه یخ: $c_{\text{یخ}} = 2200 \frac{J}{kg \cdot K}$
* گرمای ویژه آب: $c_{\text{آب}} \approx 4200 \frac{J}{kg \cdot K}$ (مقدار استاندارد تقریبی)
* گرمای نهان ذوب یخ: $L_f \approx 334000 \frac{J}{kg}$ (مقدار استاندارد تقریبی)
* گرمای نهان تبخیر آب: $L_v \approx 2260000 \frac{J}{kg}$ (مقدار استاندارد تقریبی)
**مراحل محاسبه:**
**مرحله ۱: گرم کردن یخ از $−۲۰^\circ C$ به $۰^\circ C$**
در این مرحله دما تغییر میکند، پس از فرمول $Q = mc\Delta T$ استفاده میکنیم.
$Q_1 = m \cdot c_{\text{یخ}} \cdot \Delta T = (0.7) \times (2200) \times (0 - (-20))$
$Q_1 = (0.7) \times (2200) \times (20) = 30800 \text{ J}$
**مرحله ۲: ذوب کردن یخ در دمای ثابت $۰^\circ C$**
در این مرحله تغییر فاز داریم، پس از فرمول $Q = mL_f$ استفاده میکنیم.
$Q_2 = m \cdot L_f = (0.7) \times (334000) = 233800 \text{ J}$
**مرحله ۳: گرم کردن آب حاصل از $۰^\circ C$ به $۱۰۰^\circ C$**
دوباره دما تغییر میکند.
$Q_3 = m \cdot c_{\text{آب}} \cdot \Delta T = (0.7) \times (4200) \times (100 - 0)$
$Q_3 = (0.7) \times (4200) \times (100) = 294000 \text{ J}$
**مرحله ۴: تبدیل آب $۱۰۰^\circ C$ به بخار $۱۰۰^\circ C$**
آخرین تغییر فاز.
$Q_4 = m \cdot L_v = (0.7) \times (2260000) = 1582000 \text{ J}$
**مرحله نهایی: محاسبه گرمای کل**
حالا تمام گرماهای محاسبه شده را با هم جمع میکنیم:
$Q_{\text{کل}} = Q_1 + Q_2 + Q_3 + Q_4$
$Q_{\text{کل}} = 30800 + 233800 + 294000 + 1582000 = 2140600 \text{ J}$
برای تبدیل به کیلوژول، عدد را بر ۱۰۰۰ تقسیم میکنیم:
$Q_{\text{کل}} = \frac{2140600}{1000} = \boldsymbol{2140.6 \textbf{ kJ}}$
بنابراین، کل گرمای مورد نیاز حدود ۲۱۴۰.۶ کیلوژول است.