سوالات متن درس 9 اجتماعی نهم

کشور ما حکومت واحد و قدرتمندی نداشت و دچار تفرقه و تجزیه شده بود حاکمان بخش‌های مختلف ایران با هم در جنگ بودند به همین دلیل امنیت و آرامش شهرها و روستاها از بین رفته و امور کشور مختل شده بود.

امپراتوری عثمانی که با حمله های پیاپی به سرزمین های همجوار بر قلمرو خود افزود سلطان عثمانی خود را خلیفه مسلمانان می دانست و به ایران نیز تمدن داشت در شمال ایران ازبک‌ها قدرت گرفته بودند و به مرزهای ایران می تاختند.

شیخ صفی الدین اردبیلی از صوفیان معروف زمان خود بود که پیروان و هواداران زیادی داشت و خانگاهش در اردبیل مورد توجه مردم و حاکمان محلی بود.

خانقاه

ایل های مختلف ترک بودند که به قزلباش شهرت داشتند.

به کمک نیروهای نظامی قزلباش ها نخست شروانشاهان و آق قویونلوها راشکست داد و پس از تسلط یافتن بر تبریز خود را شاه ایران خواند.

مذهب شیعه را رسمی کرد که حاکمان مناطق مختلف را یکی پس از دیگری از میان برداشت با شکست دادن ازبک‌ها در خراسان بر سراسر ایران و مسلط شد حکومت ایران را یکپارچه و نیرومند ساخت.

کشمکش و خونریزی و جنگ بین حاکمان محلی از بین رفت شهرها و روستاها آباد شد صنعت پیشرفت کرد اختلافات مذهبی از بین رفت و ایران دارای یک دین و مذهب واحد شد مردم اتحاد و همدلی به وجود آوردند و ایران دارای یک حکومت مرکزی قدرتمند شد.

ازبک ها در شرق عثمانی ها در غرب

چون شکل گیری سلسله قدرتمند و شیعه مذهب صفوی ناخشنود بود.

در جنگی که میان سپاهیان دو کشور ایران و عثمانی در نزدیکی شهر خوی چالدران رخداد شاه اسماعیل و سربازانش شجاعت زیادی نشان داده اند اما سپاه عثمانی به کمک سلاحهای آتشین مانند توپ و تفنگ که سپاه ایران از آن بی بهره بود پیروز شد.

چون سپاه عثمانی از سلاحهای آتشین مانند توپ و تفنگ استفاده می‌کردند ولی سپاه ایران از آنها بی بهره بود.

شهر تبریز

شاه طهماسب

او با سر و سامان دادن به اوضاع داخلی و دفع حمله های ازبکان و دولت عثمانی موفق شد حکومت صفوی را تثبیت و تحکیم کند.

چون تبریز همواره در معرض هجوم سپاه عثمانی قرار داشت.

در زمان شاه عباس اول

ازبک ها و عثمانی ها را شکست داد و تا پشت مرزهای ایران عقب راند پایتخت را از قزوین به اصفهان منتقل کرد برای آبادان کشور بسیار کوشید.

سیاست کشتن و کور کردن شاهزادگان و جلوگیری از حکومت آنها بر ولایت ها باعث شد تا آنان شیوه کشورداری را نیاموزند.

چون در نتیجه ضعف و بی لیاقتی شاهان مقام های کشوری و لشکری دچار اختلاف و درگیری شدند و از انجام دادن مسئولیت های خود بازماندند.

اولین شاه اسماعیل آخرین شاه سلطان حسین قدرتمندترین شاه عباس اول

وقتی و اوضاع کشور دچار نابسامانی شد گروهی از افغانها در قندهار سر به شورش برداشتند و پس از پیروزی بر حاکمان ولایت به سوی اصفهان حرکت کرده‌اند سلطان حسین که نمی توانست با این گروه شورشی مقابل کند پس از چند ماه محاصره تسلیم شد به این ترتیب محمود افغان بر پایتخت و قسمتهایی از ایران مثل شد.

قندهار

شهرهای تبریز قزوین و اصفهان برای دور شدن از مرزهای کشور به خصوص عثمانی ها.

شاهزادگان صفوی بیشتر وقت خود را به خوش گذرانی در حرمسرا ها می گذراندند و لیاقت اداره کشور را نداشتند مقام‌های داری و نظامی نیز برای خود حرمسراهای درست کرده بودند و به انجام مسئولیت خود نمی رسیدند.

شاه

شاهان صفوی مانند فرمانروایان پیش از خود اختیارات زیادی داشتند و با استعداد بر کشور حکومت می‌کردندهمه مقام های کشوری و لشکری مطیع شاه بودند و اجازه نداشتند مخالف خواست و اراده و عمل کنند.

وزیر بزرگ

مسئول امور اداری و مالی کشور بود اما در مقابل شاه قدرت و اختیار چندانی نداشت.

برای اداره حکومت صفوی نقش مهمی داشتند علاوه بر فرماندهی سپاه معمولاً حاکم ولایت‌های مهم نیز بودند.