سوالات متن درس 11 اجتماعی نهم

ایران گرفتار تجزیه و تفرقه شد. افغان ها توان حکومت بر سراسر ایران را نداشتند. به همین دلیل، در گوشه و کنار کشور افرادی مدعی حکومت شدند. روسیه و عثمانی نیز با استفاده از آشفتگی اوضاع، قسمت هایی از شمال و غرب ایران را اشغال کردند.

نادر سرداری از ایل افشار بود. که سلسله افشاریه را پایه گذاری کرد.

او نخست افغان ها را سرکوب و تار و مارکرد و سپس نیروهای روسیه و عثمانی را از ایران بیرون راند. نادر پس از این پیروزی ها، بر تخت شاهی نشست.

نادر شاه افشار

۱۲ سال

به نبرد با بیگانگان و فرونشاندن شورش های داخلی گذشت.

نادر شاه در تعقیب گروهی از افغان های شورشی که به هندوستان گریخته بودند، به آن کشور لشکر کشی کرد و تا دهلی پیش رفت و با غنیمت های بسیار که با تجاوز و تصرف آنجا بدست آورده بود به کشور بازگشت.

برای اینکه او می خواست کشور بتواند از استقلال خود در برابر دشمنان دفاع کند. وی از موقعیت حساس خلیج فارس و اهمیت نیروی دریایی آگاه بود، از این رو، برای تأسیس نیروی دریایی ایران در خلیج فارس، کارهایی انجام داد اما این کارها با مرگ او متوقف شد.

نافرمانی ها و شورش های پیاپی تأثیر روانی نامطلوبی بر او گذاشت. او که به اطرافیان و سرداران خود بد گمان شده بود، به رفتارهای خشونت آمیز و بی رحمانه روی آورد.

نادر در اواخر حکومت خود به اطرافیان و سرداران خود بد گمان شده بود، به رفتارهای خشونت آمیز و بی رحمانه روی آورده بود و فرماندهان سپاه نادر شاه که از جان خود می ترسیدند، او را به قتل رساندند.

ایران بار دیگر به صحنه جنگ حاکمان محلی و سران ایل ها تبدیل شد.

کریم خان از ایل زندیه، با پیروزی بر دیگر مدعیان حکومت، برای مدتی به درگیریها و نزاع های داخلی پایان بخشید. او حکومت بخش بزرگی از ایران به جز خراسان را به دست گرفت.

کریم خان زند

در این دوران، ثبات و آرامش نسبی در سراسر ایران به وجود آمد و در نتیجه، اوضاع اجتماعی و اقتصادی بهتر شد.

بازار وکیل، مسجد وکیل، حمام وکیل و ارگ کریم خان.

هندوستان

لطفعلی خان زند بود و توسط آقا محمدخان قاجار به قتل رسید.

به دلیل پناه دادن به لطفعلی خان زند.

آقا محمدخان لطفعلی خان زند را شکست داد و او را به قتل رساند سپس با لشکر کشی های پیاپی بر سراسر ایران مسلط شد و حکومت قاجار را بنیاد گذاشت.

مردی تند خو و بی رحم بود.

دلیل عمده این تغییر، انقلاب صنعتی بود که از انگلستان آغاز شد و در دیگر کشورهای اروپایی گسترش یافت.

سرازیر شدن ثروت افسانه ای سرزمین های استعمار شده مانند هند و قاره آمریکا توسط اروپاییان و همچنین نظام گسترده برده داری آفریقاییان و تجارت پرسود آن.

نیروی ماشین و ابزارهای صنعتی جای نیروی انسان و ابزارهای دستی را در تولید گرفت. از این رو، سرعت و میزان تولید افزایش یافت.

پتر کبیر

بین ایران و روسیه و به موجب آن ایالت های گرجستان و داغستان و شهرهای باکو و گنجه از حاکمیت ایران خارج شدند و تحت حاکمیت روسیه قرار گرفتند.

مردم ایران که از عهدنامه گلستان ناخشنود بودند، با فتوای علما برای آزاد کردن سرزمین های اشغالی بسیج شدند. سپاه ایران که از جنگاوران ایل ها و نیروهای داوطلب مردمی تشکیل شده بود، به سرعت مناطق اشغال شده را آزاد کرد. روسیه با تمام قوا و تجهیزات خود وارد جنگ شد و با شکست دادن سپاه ایران، عهد نامه ترکمان چای را که ننگین تر از قرارداد گلستان بود به کشور ما تحمیل کرد.

ایران و روسیه

بر اساس این قرارداد، سرزمین های ایرانی شمال رود ارس به تصرف روسیه درآمد و همچون معاهده گلستان، ایران از داشتن کشتی جنگی در دریای مازندران محروم گردید و مجبور به پرداخت غرامت شد.

ضعف در فرماندهی و بخشی از لشکر، خیانت برخی از درباریان، انزوای برخی شخصیت های کارآمد مانند قائم مقام، فریب کاری روس ها و میانجیگری خائنانه انگلیس.

این بود که نگذارد کشورهای رقیب از طریق ایران به هندوستان دسترسی پیدا کنند.