سوالات متن درس8 منطق دهم

حداقل یکی از مقدمات موجبه باشد – حد وسط حداقل در یکی از مقدمات دارای علامت مثبت باشد. هر کدام از موضوع یا محمول که در نتیجه علامت مثبت داشتند، در مقدمات علامت مثبت داشته باشند.

« حد وسط »

هر ایرانی آسیایی است – هر تهرانی آسیایی است. پس هر ایرانی تهرانی است شکل دوم – شرط دوم اعتبار این بود که حد وسط باید در هر دو مقدمه علامت منفی نداشته باشد در حالیکه در این قیاس، حد وسط در هر دو مقدمه علامت منفی دارد.

بعضی انسانها شاعر نیستند.. هیچ غیرناطقی شاعر نیست پس بعضی انسانها غیر ناطق نیستند. جواب : شکل دوم نامعتبر – شرط اول اعتبار این بود که حد وسط باید در هر دو مقدمه سالبه نباشند

بعضی کتابها مفید نیستند- هر کتابی خواندنی است. پس بعضی مفیدها خواندنی نیستند. جواب: شکل سوم- .زیرا هرکدام از موضوع یا محمول که در نتیجه علامت مثبت داشتند، در مقدمات نیز باید علامت مثبت داشته باشند .

موضوع، محمول

منفی

سالبه

به جزء مشترک میان دو قضیه «حد وسط» می‌گویند.

پس از حذف کردن حد وسط، موضوع نتیجه از مقدمه اول و محمول آن از مقدمه دوم به دست می‌آید.

شرط اول برای نتیجه گیری از یک قیاس، تکرار حد وسط (به به صورت لفظی و معنایی) است تا دو قضیه با یکدیگر ارتباط پیدا کنند.

در صورتی که از قیاسی که حد وسط در آن تکرار نشده است، نتیجه گیری شود، فرد دچار مغالطهٔ «عدم تکرار حد وسط» می‌شود.

سور قضایای کلی مشخص می‌کند که همه مصادیق موضوع، مورد نظر گوینده هستند و سور قضایای جزئی نشان می‌دهد که برخی از مصادیق موضوع، مورد نظر گوینده هستند.

در قضایای سالبه همه مصادیق محمول و در قضایای موجبه برخی از مصادیق محمول مورد نظر گوینده‌اند. این دو نکته ساده اساس تعیین اعتبار یک قیاس‌اند.

موضوع – محمول