سوالات متن درس7 جامعه شناسی دوازدهم

از ﻧﻈﺮ اﯾﻦ ﮔﺮوه ، ﺑﺎزار ﻧﻤﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ارزش واﻗﻌﯽ ﮐﺎﻻﻫﺎ و ﮐﺎر اﻓﺮاد را ﻣﺸﺨﺺ ﮐﻨﺪ. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل ﺷﺎﯾﺪ ﻓﺮدي ﻧﺎﭼﺎر ﺷﻮد ﺑﺮاي ﺗﻌﻤﯿﺮ ﺗﺮﮐﯿﺪﮔﯽ ﻟﻮﻟﻪ ي آب ﺧﺎﻧﻪ اش در ﯾﮏ روز ﺗﻌﻄﯿﻞ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﯽ، ﻣﺒﻠﻎ ﮔﺰاﻓﯽ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻟﻮﻟﻪ ﮐﺸﯽ ﮐﻪ آﻣﺎده ي ﮐﺎر اﺳﺖ ﺑﭙﺮدازد، اﻣﺎ آﯾﺎ ارزش واﻗﻌﯽ ﮐﺎر اﯾﻦ ﻟﻮﻟﻪ ﮐﺶ، ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻘﺪار اﺳﺖ؟ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ ﺑﺮﺧﯽ راﻧﻨﺪه ﻫﺎي ﺗﺎﮐﺴﯽ در ﺳﺎﻋﺎت ﭘﺮﺗﺮدد و روزﻫﺎي ﺑﺎراﻧﯽ، ﮐﺮاﯾﻪ اي را ﻃﻠﺐ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻧﺮخ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ اﯾﻦ ﮔﺮوه ، دﺧﺎﻟﺖ دوﻟﺖ را ﺑﺮاي ﮐﻨﺘﺮل ﺑﺎزار ﻻزم ﻣﯽ داﻧﻨﺪ. آﻧﻬﺎ ﺑﻪ دوﻟﺖ اﻋﺘﻤﺎد ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ و ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ دوﻟﺖ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ از ﻫﻤﻪ و ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﻫﻤﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.

ﺗﻔﺎوﺗﻬﺎ را ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺳﻪ ﻧﻮع ( ﺗﻔﺎوت اﺳﻤﯽ )، ( ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي ﻃﺒﯿﻌﯽ ) و (ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ) ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﺮد

اول روﯾﮑﺮد ﻟﯿﺒﺮاﻟﯽ - دوم روﯾﮑﺮد ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﯽ - ﺳﻮم روﯾﮑﺮد ﻋﺪاﻟﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ

اﯾﺮاد اول اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺣﺬف ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﺧﺼﻮﺻﯽ، اﻧﮕﯿﺰه ي رﻗﺎﺑﺖ ﻣﯿﺎن اﻓﺮاد ﺟﺎﻣﻌﻪ از ﺑﯿﻦ ﻣﯽ رود و اﯾﻦ اﻣﺮ ﺳﺒﺐ ﻣﯽ ﺷﻮد، ﺗﻼش و ﺷﺎﯾﺴﺘﮕﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ اﻓﺮاد ﮐﻮﺷﺎ و ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪ ﻧﺎدﯾﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد. اﯾﺮاد دوم اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ در اﯾﻦ روﯾﮑﺮد، ﻧﻘﻄﻪ ي ﺷﺮوع رﻗﺎﺑﺘﻬﺎ ﯾﮑﺴﺎن ﻣﯽ ﺷﻮد اﻣﺎ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ اﯾﻨﮑﻪ اﻧﮕﯿﺰه ي رﻗﺎﺑﺖ از ﺑﯿﻦ ﻣﯽ رود، راه ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﻣﺎدي ﻣﺴﺪود ﻣﯽ ﮔﺮدد.

(- از ﺳﻮﯾﯽ اﻓﺮاد در زﻧﺪﮔﯽ ﮔﺮوﻫﯽ ﺧﻮد ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ، ﺟﻬﺎن اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي آن را ﻣﯽ ﺳﺎزﻧﺪ 2(- از ﺳﻮي دﯾﮕﺮ ﻫﺮ ﺟﻬﺎن اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﻟﺰاﻣﻬﺎ و ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎﯾﯽ دارد ﮐﻪ زﻧﺪﮔﯽ اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ را ﻣﺘﺄﺛﺮ ﻣﯽ ﺳﺎز

ﺗﺎ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﯾﮏ ﺟﻬﺎن اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ از ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺸﺎرﮐﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﻓﺮاد ﭘﺎﺑﺮﺟﺎﺳﺖ، ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي آن ﻧﯿﺰ ﺑﺎﻗﯽ اﺳﺖ.

برﺟﺴﺘﻪ ﮐﺮدن ﯾﮏ وﺟﻪ زﻧﺪﮔﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﺗﺄﮐﯿﺪ ﺑﺮ آن و ﻧﺎدﯾﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ وﺟﻪ دﯾﮕﺮ، ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ آﺛﺎر و ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﻧﺎﻣﻄﻠﻮﺑﯽ ﺑﺮاي زﻧﺪﮔﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﻪ وﺟﻮد ﺑﯿﺎورد.

ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺳﯽ اﻧﺘﻘﺎدي

جامعه ﺷﻨﺎﺳﺎن اﻧﺘﻘﺎدي ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ، ﮔﺎﻫﯽ ﺟﻬﺎن اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي آن ﮐﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ ﺧﻮد اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ اﯾﺠﺎد ﺷﺪه اﻧﺪ، اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ را زﯾﺮ ﺳﻠﻄﻪ ي ﺧﻮد درﻣﯽ آورﻧﺪ. ﺑﯽ ﺗﻮﺟﻬﯽ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻧﺎدﯾﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ آﻧﻬﺎ، ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﭼﺸﻢ ﭘﻮﺷﯽ از آﺛﺎر و ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﻣﺨﺮب آﻧﻬﺎﺳﺖ؛ زﯾﺮا اﻧﺘﻘﺎد از ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮐﻨﺘﺮل آﺛﺎر ﻣﺨﺮب آﻧﻬﺎ را ﻧﺎﻣﻤﮑﻦ ﻣﯽ ﺳﺎزد.

جامعه ﺷﻨﺎﺳﺎن اﻧﺘﻘﺎدي ﺑﺮ ﺿﺮورت اﻧﺘﻘﺎد ﻋﻠﻤﯽ از ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي ﺳﺮﮐﻮﺑﮕﺮ، ﺗﺄﮐﯿﺪ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ از ﺳﻠﻄﻪ ي ﭼﻨﯿﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎﯾﯽ ﺑﺮ اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﭘﯿﺸﮕﯿﺮي ﺷﻮد و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ زﻣﯿﻨﻪ ي ﺷﮑﻞ ﮔﯿﺮي ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﺗﺮ و اﺧﻼﻗﯽ ﺗﺮ ﻓﺮاﻫﻢ آﯾﺪ.

جامعه ﺷﻨﺎﺳﯽ اﻧﺘﻘﺎدي، ﻋﻠﻢ را ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﺣﺴﯽ و ﺗﺠﺮﺑﯽ آن ﻣﺤﺪود ﻧﻤﯽ داﻧﺪ و ﺳﻌﯽ دارد از ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﻫﺎي ﻋﻠﻢ ﺗﺠﺮﺑﯽ رﻫﺎ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎﯾﯽ را ﺟﺴﺖ وﺟﻮ ﮐﻨﺪ.