سوالات متن درس 5 فلسفه دوازدهم

مردم به خدایان متعدد اعتقاد داشتند و هر کدام را مبدأ و منشأ یک حقیقت در جهان می دانستند. اعتقاد به این خدایان که تعدادشان به ده ها مورد می رسید چنان محکم و ریشه دار بود که انکار آن ها ، طرد از جامعه یونان و گاه از دست دادن جان را به دنبال داشت. حاکمان و بزرگان جامعه یونان اجازه نمی دادند که کسی با اندیشه شرک آلودشان مخالفت و به خدایان توهین کند.

زئوس (خدای آسمان و باران) آپولون (خدای خورشید و هنر) آرتمیس (خدای عفت و خویشتن داری)

او خدایانی را که همه به آن ها معتقدند انکار می کند و از خدایی جدید سخن می گوید.

خدا نزد افلاطون یک خدای معین با ویژگی های روشن است و کار او هدفدار است.

زیرا در چند خدایی خلقت آگاهانه معنا ندارد، چند خدایی یا همان شرک نمی تواند نظم حکیمانه جهان را تببین کند چون چند خدایی ها عقیده داشتند که میان خدایان اختلاف و جنگ رخ می دهد و هر کدام می خواهد بر دیگران چیره شود لذا این اعتقاد تفاوت چندانی با بی خدایی ندارد.

الف) مثال خیر: همه چیز در پرتو خداوند دارای حقیقت می شوند و همان طور که روشنایی شبیه خورشید است اما خود خورشید نیست حقایق نیز شبیه به مثال خیر هستند نه خود آن. ب) خالق و آفریننده عالم: یگانه سخنی که درباره نظم و گردش آفتاب و ماه و ستارگان می توان گفت این است که کل جهان زیر فرمان عقل قرار دارد. (بیان اولیه و ساده برهان نظم)

الف) من از حقیقتی نامتناهی و علیم و قدیر که من و همه چیز را آفریده تصوری دارم. ب) این تصور نمی تواند از خودم باشد زیرا من موجودی متناهی هستم. ج) پس وجودی نامتناهی یعنی خداوند این ادراک و تصور را به من داده است.

دلایلی که صرفا متکی بر عقل باشند. زیرا عقل اساسا ادراک مستقل از حس و تجربه ندارد.

دلیل ناتوانی این برهان برای اثبات یک وجود ازلی و ابدی نامتناهی چیست؟ برهان نظم. زیرا این برهان فقط می تواند ثابت کند که یک ناظم و مدبر این جهان را اداره می کند اما ثابت نمی کند که این ناظم خالق ، همان خداوندی است که نیازمند به علت نیست و واجب الوجود است.

او می گوید انسان دارای اصول اخلاقی و مسئولیت پذیری است و رعایت اخلاق تنها با اختیار و اراده انسان ممکن است. اختیار و اراده نمی تواند ویژگی بدن مادی باشد بلکه باید ویژگی نفسی غیر مادی و جاودان باشد که روح نام دارد. این روح و نفس مجرد چون موجودی جاودانه و غیر مادی است برای سعادت دائمی خود به جهانی فراتر از دنیای مادی نیاز دارد و چنین جهانی نیز مشروط به وجود خدایی جاودان و نامتناهی است که رفتار او را زیر نظر دارد بنابراین قبول خداوند پشتوانه رعایت اصول اخلاق است.

پایه های اعتقاد به خدا را در جامعه اروپایی سست کرد و زندگی مردم را تحت تاثیر قرار داد بدین صورت که معنا و مقصود زندگی در میان بخشی از جامعه اهداف مادی محدود شد و زندگی بسیاری از مردم فاقد معنا و ارزش های متعالی گردید و بحران معنا داری زندگی پدید آمد.

ایمان هدیه ای الهی است که خداوند به انسان عطا می کند، خدا انسان مومن را بر می گزیند و به او ایمان هدیه می کند و اگر کسی شایسته این بخشش (ایمان) نشود زندگی تاریکی را سپری خواهد کرد.

فیلسوفانی ظهور کردند که در عین اعتقاد راسخ به خدا می کوشیدند به جای ذکر دلایل اثبات وجود او به رابطه میان اعتقاد به خدا و معنا داری زندگی توجه کنند و نشان دهند که زندگی بدون اعتقاد به خدایی که مبدا خیر و زیبایی و ناظر بر انسان باشد دچار خط معنایی و پوچی آزار دهنده ای خواهد شد.

زندگی است که دارای غایت و هدف و سرشار از ارزش های اخلاقی است و انسان را نسبت به آینده اش مطمئن می کند و آرامشی برتر به او می دهد.

زندگی انسان را با ارزش و با اهمیت می سازد و این امید را به ما می دهد به جای اینکه احساس کنیم در جهان بیگانه ای افتاده ایم که هیچ چیز در نهایت اهمیت ندارد می توانیم مأمن و پناهگاهی به نام خدا بیابیم.

مؤسس فلسفه اسلامی یافلسفه نبوی

نسبت عقل فعال به طبیعت

پیامبر

مابعد الطبیعه-عرفا

مابعد الطبیعه

سیاست در نظر فارابی، سیاست فاضله است و بدون قیادت چنان زعیم ی تحقق نمی یابد و سعادت ، رکن جدایی ناپذیر آن است.

مدینه فاضله مانند بدن سالمی است که : ۱ (همه اعضای آن در حفظ سلامتی ، وظایف خود را به خوبی انجام می دهند۲ (همانطور که دربدن انسان، قلب برهمه اعضای بدن ریاست دارددر مدینه فاضله نیز کسی هست که بردیگران ریاست می کندو ریاست او عین عدل است ۳ (همانطورکه درمیان اعضای بدن برخی از آنها بربرخی دیگر تقدم دارند، اعضای مدینه نیز سلسه مراتب دارند.

مردمش نه سعادت را می شناسند و نه سعادت به خاطر شان خطور می کند چنان که اگر از سعادت برای آنها سخن گویند، بدان اعتقاد پیدا نکنند. به بدنی که از سلامت کافی برخوردار نیست و اعضای آن ناقص اندتشبیه شده است.

۱) احصاء العلوم ۲) فصوص الحکم ۳) رساله اغراض مابعد الطبیعه ۴) رساله جمع بین رأی دوحکیم