علوم تجربی نهم صفحه 143 - فعالیت
با توجه به آنچه دربارهٔ اسفنج آموختید، طرح سادهای از بدن اسفنج را رسم کنید و با توجه به آن چگونگی تغذیه و تنفس و دفع مواد زائد آن را توضیح دهید.
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی نهم صفحه 143 - فعالیت
سلام به دوستان عزیز و کاوشگران دنیای زیر آب!
اسفنجها سادهترین جانوران چندیاختهای هستند که در آب زندگی میکنند و برخلاف اکثر جانوران، اندامهای پیچیدهای مثل قلب یا ریه ندارند.
برای درک نحوه زندگی آنها، بیایید سیستم جریان آب در بدنشان را بررسی کنیم:
**۱. نحوه تغذیه:**
بدن اسفنج دارای سوراخهای بسیار ریزی به نام **منفذ** است.
یاختههای دارای تازیانه در داخل بدن اسفنج با حرکت خود، جریان آب را به داخل میکشند.
مواد غذایی بسیار ریز (ذرات معلق در آب) همراه با جریان آب وارد بدن شده و توسط این یاختهها شکار و هضم میشوند.
**۲. نحوه تنفس:**
اسفنجها شش یا آبشش ندارند.
گازهای تنفسی به روش **انتشار** جابهجا میشوند؛ یعنی اکسیژن محلول در آب مستقیماً از غشای یاختهها وارد بدن اسفنج شده و کربن دیاکسید از همان راه خارج میشود.
**۳. دفع مواد زائد:**
آب پس از اینکه اکسیژن و غذای خود را در داخل اسفنج از دست داد، مواد زائد را با خود حمل کرده و از سوراخ بزرگ بالایی بدن اسفنج که **مخرج (اسکولوم)** نام دارد، به بیرون پرتاب میشود.
**نکته علمی:**
در واقع جریان مداوم آب در بدن اسفنج، همزمان نقش سیستم گوارش، تنفس و دفع را ایفا میکند.
بدون حرکت تازیانهها و ایجاد این جریان، اسفنج قادر به ادامه زندگی نخواهد بود.