پاسخ فعالیت صفحه 140 علوم نهم

پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی نهم صفحه 140 - فعالیت سلام به دوستان عزیز و کاوشگران طبیعت! این فعالیت از شما می‌خواهد که مثل یک **گیاه‌شناس محلی**، به محیط اطراف خود دقت کنید. از آنجایی که پوشش گیاهی در هر منطقه از ایران (شمال، جنوب، مرکز یا کوهستان) متفاوت است، شما باید گیاهی را انتخاب کنید که در شهر یا روستای خودتان به وفور دیده می‌شود. **راهنمای گام‌به‌گام برای تهیه گزارش:** ۱. **انتخاب گیاه:** گیاهی را برگزینید که هم از نظر ظاهری مشخص باشد و هم مردم محلی از آن استفاده می‌کنند (مثل آویشن در مناطق کوهستانی، نخل در جنوب، یا درخت بلوط در غرب). ۲. **نام‌گذاری:** علاوه بر نام علمی یا کتابی، نامی که پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها برای آن به کار می‌برند را یادداشت کنید. ۳. **بررسی ظاهری:** به شکل برگ‌ها (پهن یا سوزنی)، نوع ساقه (چوبی یا علفی) و رنگ گل‌ها دقت کنید. ۴. **زیستگاه:** آیا این گیاه در سایه رشد می‌کند یا آفتاب؟ به آب زیادی نیاز دارد یا در زمین‌های خشک هم دوام می‌آورد؟ ۵. **کاربرد و باورها:** از بزرگ‌ترها بپرسید که آیا این گیاه کاربرد دارویی دارد؟ آیا در طبخ غذاهای محلی از آن استفاده می‌شود؟ برخی گیاهان در فرهنگ ما نماد برکت یا سلامتی هستند که ذکر این موارد گزارش شما را بسیار جذاب‌تر می‌کند.

پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی نهم صفحه 140 - فعالیت در این بخش می‌خواهیم یکی از مهم‌ترین نمودارهای زیستی یعنی رابطه بین **مقدار $CO_2$** و **میزان فتوسنتز** را تحلیل کنیم. **تفسیر علمی نمودار:** ۱. **رابطه مستقیم در ابتدا:** همان‌طور که در ابتدای نمودار مشاهده می‌کنید، با افزایش مقدار کربن دی‌اکسید، منحنی رو به بالا حرکت می‌کند. این یعنی در ابتدا، هرچه گاز $CO_2$ بیشتری در اختیار گیاه باشد، سرعت فتوسنتز و تولید غذا بیشتر می‌شود. ۲. **نقطه اشباع:** بعد از مدتی، شیب نمودار کم شده و در نهایت به صورت یک خط صاف (افقی) در می‌آید. این نشان می‌دهد که افزایش بیش از حد کربن دی‌اکسید دیگر تاثیری در سرعت فتوسنتز ندارد. ۳. **علت توقف افزایش:** گیاه برای فتوسنتز فقط به $CO_2$ نیاز ندارد، بلکه به فاکتورهای دیگری مثل **نور**، **آب**، **دما** و **آنزیم‌ها** هم وابسته است. وقتی یکی از این عوامل (مثلاً تعداد آنزیم‌های جذب‌کننده) به حداکثر ظرفیت خود برسد، حتی اگر کربن دی‌اکسید را زیاد کنیم، سرعت کار بیشتر نمی‌شود. **نکته کاربردی:** کشاورزان در گلخانه‌ها از این مفهوم استفاده می‌کنند و با تزریق کنترل‌شده $CO_2$ به محیط، رشد گیاهان را تا حد بهینه‌ای افزایش می‌دهند.