پاسخ فعالیت صفحه102 علوم نهم

پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی نهم صفحه 102 - فعالیت سلام به دوستان عزیز و دانشمندان جوان! در این فعالیت می‌خواهیم به بررسی دو ابزار بسیار کاربردی یعنی **قرقره ثابت** و **قرقره متحرک** بپردازیم و ببینیم هر کدام چگونه به ما در انجام کارها کمک می‌کنند. **۱. قرقره ثابت:** در این حالت، قرقره به یک تکیه‌گاه محکم متصل است و جابه‌جا نمی‌شود. وقتی با نیروسنج وزنه را بلند می‌کنید، متوجه می‌شوید که مقدار نیروی محرک ($F_1$) دقیقاً با وزن یا همان نیروی مقاوم ($F_2$) برابر است. بنابراین **مزیت مکانیکی** این قرقره برابر با **۱** است. سوال اینجاست که اگر نیرو را کم نمی‌کند، پس چه فایده‌ای دارد؟ این قرقره با **تغییر جهت نیرو** به ما کمک می‌کند؛ مثلاً به جای اینکه وزنه را رو به بالا بکشیم، طناب را رو به پایین می‌کشیم که کار راحت‌تری است. **۲. قرقره متحرک:** در این حالت، قرقره همراه با وزنه جابه‌جا می‌شود و یک انتهای طناب به تکیه‌گاه بسته شده است. هنگام کار با این قرقره، مشاهده می‌کنید که عدد نیروسنج تقریباً **نصف** وزن واقعی جسم است. بنابراین **مزیت مکانیکی** این قرقره برابر با **۲** است. این یعنی قرقره متحرک با **افزایش نیرو** به ما کمک می‌کند تا اجسام سنگین را با نیروی کمتری بلند کنیم، اما در عوض باید طناب بیشتری را بکشیم. **نتیجه‌گیری:** قرقره ثابت فقط جهت نیرو را عوض می‌کند اما قرقره متحرک مقدار نیرو را دو برابر می‌کند. ترکیب این دو می‌تواند سیستم‌های پیچیده‌تری بسازد که هم نیرو را افزایش دهند و هم جهت آن را تغییر دهند.