تمرین ۲-۴ فصل چهارم فیزیک یازدهم
میدان مغناطیسی بین قطبهای آهنربای الکتریکی شکل روبهرو که بر سطح حلقه عمود است با زمان تغییر میکند و در مدت ۰/۴۵s از ۰/۲۸T رو به بالا به ۰/۱۷T رو به پایین میرسد. در این مدت،
الف) نیروی محرکهٔ القایی متوسط در حلقه را به دست آورید.
ب) اگر مقاومت حلقه ۱۰Ω باشد، جریان القایی متوسط در حلقه را پیدا کنید.
پاسخ تشریحی و گام به گام تمرین ۲-۴ فصل چهارم فیزیک یازدهم
سلام! این سوال یک کاربرد مستقیم از **قانون فارادی** برای محاسبه نیروی محرکه و سپس **قانون اهم** برای یافتن جریان است.
**فرمول کلیدی:**
* قانون فارادی: $$ \bar{\mathcal{E}} = -N \frac{\Delta\Phi_B}{\Delta t} = -N \frac{\Phi_{نهایی} - \Phi_{اولیه}}{\Delta t} $$
* شار مغناطیسی: $$ \Phi_B = BA \cos\theta $$
* قانون اهم: $$ I = \frac{\mathcal{E}}{R} $$
---
**الف) محاسبه نیروی محرکهٔ القایی متوسط ($$\bar{\mathcal{E}}$$):**
1. **تعیین جهتها و مقادیر:**
* بیایید جهت **رو به بالا** را به عنوان جهت **مثبت** در نظر بگیریم.
* میدان اولیه: $$ B_{اولیه} = +۰/۲۸ \, T $$
* میدان نهایی: $$ B_{نهایی} = -۰/۱۷ \, T $$ (چون رو به پایین است)
* مساحت حلقه: $$ A = ۱۰۰ \, cm^2 = ۱۰۰ \times ۱۰^{-۴} \, m^2 = ۰/۰۱ \, m^2 $$
* تعداد دور: $$ N = ۱ $$ (چون یک حلقه است)
* زمان: $$ \Delta t = ۰/۴۵ \, s $$
2. **محاسبه شار اولیه و نهایی:**
میدان بر سطح عمود است، پس $$ \cos\theta = ۱ $$.
* $$ \Phi_{اولیه} = B_{اولیه} \times A = (+۰/۲۸) \times (۰/۰۱) = +۰/۰۰۲۸ \, Wb $$
* $$ \Phi_{نهایی} = B_{نهایی} \times A = (-۰/۱۷) \times (۰/۰۱) = -۰/۰۰۱۷ \, Wb $$
3. **محاسبه تغییر شار ($$\Delta\Phi_B$$):**
$$ \Delta\Phi_B = \Phi_{نهایی} - \Phi_{اولیه} = (-۰/۰۰۱۷) - (۰/۰۰۲۸) = -۰/۰۰۴۵ \, Wb $$
4. **محاسبه نیروی محرکه:**
$$ \bar{\mathcal{E}} = -N \frac{\Delta\Phi_B}{\Delta t} = -(۱) \frac{-۰/۰۰۴۵ \, Wb}{۰/۴۵ \, s} = -(-۰/۰۱ \, V) = +۰/۰۱ \, V $$
**نیروی محرکه القایی متوسط ۰/۰۱ ولت است.**
---
**ب) محاسبه جریان القایی متوسط (I):**
1. **استفاده از قانون اهم:**
* مقاومت حلقه: $$ R = ۱۰ \, \Omega $$
* نیروی محرکه: $$ \mathcal{E} = ۰/۰۱ \, V $$
2. **محاسبه جریان:**
$$ I = \frac{\mathcal{E}}{R} = \frac{۰/۰۱ \, V}{۱۰ \, \Omega} = ۰/۰۰۱ \, A $$
این مقدار برابر با ۱ میلیآمپر ($$۱ mA$$) است.
**جریان القایی متوسط در حلقه ۰/۰۰۱ آمپر است.**