تمرین ۱-۴ فصل چهارم فیزیک یازدهم
الف) حلقهای به مساحت ۲۵cm² درون میدان مغناطیسی یکنواخت درونسویی به اندازهٔ ۰/۰۳۰T قرار دارد (شکل الف). شار مغناطیسی عبوری از حلقه را به دست آورید.
ب) اگر مطابق شکل ب و بدون تغییر B، مساحت سطح حلقه را به ۸۰cm² برسانیم، شار مغناطیسی عبوری از حلقه را در این وضعیت به دست آورید.
پ) اگر این تغییر شار در بازهٔ زمانی ۰/۲۰s رخ داده باشد، آهنگ تغییر شار (ΔΦ/Δt) را پیدا کنید.
پاسخ تشریحی و گام به گام تمرین ۱-۴ فصل چهارم فیزیک یازدهم
سلام! این سوال به مفهوم **شار مغناطیسی** و **آهنگ تغییرات آن** میپردازد. بیا گام به گام حلش کنیم.
**فرمول کلیدی:**
شار مغناطیسی ($$\Phi_B$$) از رابطه زیر به دست میآید:
$$ \Phi_B = BA \cos\theta $$
که در آن B اندازه میدان، A مساحت حلقه، و $$ \theta $$ زاویه بین خط عمود بر سطح حلقه و جهت میدان مغناطیسی است. در این سوال، میدان بر سطح حلقه عمود است، پس $$ \theta = 0^{\circ} $$ و $$ \cos(0^{\circ}) = 1 $$. بنابراین فرمول ما ساده میشود: $$ \Phi_B = BA $$.
---
**الف) محاسبه شار مغناطیسی اولیه:**
1. **تبدیل واحد مساحت:** مساحت باید به واحد استاندارد متر مربع ($$m^2$$) تبدیل شود. میدانیم $$ ۱ cm^2 = ۱۰^{-۴} m^2 $$.
$$ A_۱ = ۲۵ \, cm^2 = ۲۵ \times ۱۰^{-۴} \, m^2 $$
2. **شناسایی دادهها:**
* $$ B = ۰/۰۳۰ \, T $$
* $$ A_۱ = ۲۵ \times ۱۰^{-۴} \, m^2 $$
3. **محاسبه شار:**
$$ \Phi_۱ = B \times A_۱ = (۰/۰۳۰ \, T) \times (۲۵ \times ۱۰^{-۴} \, m^2) = ۰/۷۵ \times ۱۰^{-۴} \, Wb $$
(واحد شار مغناطیسی وبر یا Wb است).
---
**ب) محاسبه شار مغناطیسی نهایی:**
1. **تبدیل واحد مساحت:**
$$ A_۲ = ۸۰ \, cm^2 = ۸۰ \times ۱۰^{-۴} \, m^2 $$
2. **محاسبه شار:**
$$ \Phi_۲ = B \times A_۲ = (۰/۰۳۰ \, T) \times (۸۰ \times ۱۰^{-۴} \, m^2) = ۲/۴ \times ۱۰^{-۴} \, Wb $$
---
**پ) محاسبه آهنگ تغییر شار:**
1. **محاسبه تغییر شار ($$\Delta\Phi_B$$):**
$$ \Delta\Phi_B = \Phi_۲ - \Phi_۱ = (۲/۴ \times ۱۰^{-۴} \, Wb) - (۰/۷۵ \times ۱۰^{-۴} \, Wb) $$
$$ \Delta\Phi_B = ۱/۶۵ \times ۱۰^{-۴} \, Wb $$
2. **محاسبه آهنگ تغییر شار:**
آهنگ تغییر شار یعنی تغییرات شار تقسیم بر زمان.
$$ \frac{\Delta\Phi_B}{\Delta t} = \frac{۱/۶۵ \times ۱۰^{-۴} \, Wb}{۰/۲۰ \, s} = ۸/۲۵ \times ۱۰^{-۴} \, Wb/s $$
**نکته:** طبق قانون فارادی، این آهنگ تغییر شار، باعث ایجاد یک نیروی محرکه القایی به اندازه $$ \mathcal{E} = -۸/۲۵ \times ۱۰^{-۴} \, V $$ در حلقه میشود.