سوالات متن درس8 جامعه شناسی دوازدهم

هویت ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي آﮔﺎﻫﯽ ﻓﺮد از ﮐﯿﺴﺘﯽ ﺧﻮد و اﺣﺴﺎس ﺗﻌﻠﻖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﻪ ﯾﮏ ﺟﻬﺎن اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻗﻠﻤﺮو ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ؛ ﻣﺜﻼ ﻣﺎ از ﻣﺴﻠﻤﺎن و اﯾﺮاﻧﯽ ﺑﻮدن ﺧﻮد، آﮔﺎه و ﺑﻪ آن دﻟﺒﺴﺘﻪ اﯾﻢ. اﯾﻦ آﮔﺎﻫﯽ در ﺣﺪ ﯾﮏ اﺣﺴﺎس دروﻧﯽ و ﻓﺮدي ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽ ﻣﺎﻧﺪ، ﺑﻠﮑﻪ از ﻃﺮﯾﻖ ﻧﺸﺎن دادن ﺗﺸﺎﺑﻬﺎت و ﺗﻤﺎﯾﺰﻫﺎي ﺧﻮد ﺑﺎ اﻓﺮاد و ﮔﺮوﻫﻬﺎي دﯾﮕﺮ در ﻧﻤﺎدﻫﺎ، آداب و رﺳﻮم و...، ﺟﻠﻮه ي ﺟﻤﻌﯽ و ﺑﯿﺮوﻧﯽ ﭘﯿﺪا ﻣﯽ ﮐﻨﺪ و ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﭼﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ارﺗﺒﺎط و ﺗﻌﺎﻣﻞ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﻢ. ﻓﺮد در ﻧﺘﯿﺠﻪ ي اﯾﻦ ﺗﻌﺎﻣﻼت ﺑﺎ ﺑﺮﺧﯽ ﯾﮕﺎﻧﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد و ﺑﺎ ﺑﺮﺧﯽ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ.

ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺳﻨﺪ رﺳﻤﯽ ﻫﻮﯾﺖ ﻣﺎﺳﺖ. اﯾﻦ ﺳﻨﺪ را ﺗﺎﺟﯿﮑﻬﺎ، زادﻧﺎﻣﻪ و ﻋﺮﺑﻬﺎ » ﻫﻮﯾﻪ« ﻧﺎﻣﯿﺪه اﻧﺪ.

اﯾﺮان ﺳﺮزﻣﯿﻨﯽ ﺑﺎ ﻣﺮزﻫﺎي ﻣﻌﯿﻦ در ﺑﺨﺶ ﻏﺮﺑﯽ آﺳﯿﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﭽﻮن ﯾﻮزﭘﻠﻨﮕﯽ آﻣﺎده، ﮔﻮش ﺗﯿﺰ ﮐﺮده و ﺑﺮ ﺳﺎﺣﻞ ﻧﺸﺴﺘﻪ اﺳﺖ و از ﻋﻬﺪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺄواي ﻧﮋاد آرﯾﺎﯾﯽ ﺑﻮده و اﯾﺮان ﻧﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ.در روزﮔﺎر ﮐﻨﻮﻧﯽ اﯾﻦ ﺳﺮزﻣﯿﻦ ﻗﻠﻤﺮو دوﻟﺖ ﺟﻤﻬﻮري اﺳﻼﻣﯽ و ﻗﺪم رو ﻣﺮدم اﯾﺮان ﺷﻤﺮده ﻣﯽ ﺷﻮد؛ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﮐﻪ ﻣﺤﺪوده ي ﻧﻔﻮذ » ﻗﻠﻢ « و اﻗﺘﺪار دوﻟﺖ اﯾﺮان و ﻣﺤﺪوده ي» ﻗﺪم« و اﻗﺪام ﻣﺮدم اﯾﺮان را ﻧﺸﺎن ﻣﯿﺪ

ﻫﻤﻪ ي ﻣﺮدم اﯾﺮان از ﻫﺮ ﻗﻮم و ﻣﺬﻫﺒﯽ داراي ﺣﻘﻮق و ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺘﻬﺎي ﺑﺮاﺑﺮﻧﺪ؛ ﻫﻤﻪ ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ اي ﯾﮑﺮﻧﮓ، ﯾﮏ ﺷﮑﻞ و ﯾﮏ اﻧﺪازه دارﻧﺪ، و ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻫﻤﻪ، اﻋﻢ از زن و ﻣﺮد، ﺧﺮدﺳﺎل و ﺑﺰرﮔﺴﺎل، ﻓﻘﯿﺮ و ﻏﻨﯽ، ﺑﯿﺴﻮاد و ﺑﺎﺳﻮاد، در ﻫﻮﯾﺖ ﻣﻠّﯽ ﻣﺸﺘﺮك اﻧﺪ و ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻫﻢ آوا ﺑﺎ ﻓﺮدوﺳﯽ ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ: »ﻫﻤﻪ ﺟﺎي اﯾﺮان ﺳﺮاي ﻣﻦ اﺳﺖ«. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻮﻇﻒ اﻧﺪ از ﮐﺸﻮر اﯾﺮان ﭘﺎﺳﺪاري ﮐﻨﻨﺪ و ﺑﺮاي اﺳﺘﻘﻼل، آزادي و آﺑﺎدي آن ﺑﮑﻮﺷﻨﺪ.

ﺒﺎرت (وزارت ﮐﺸﻮر) و (ﺳﺎزﻣﺎن ﺛﺒﺖ اﺣﻮال) ﻧﺸﺎن ﺪﻫﻨﺪه ي ﺗﺼﻤﯿﻢ دوﻟﺖ ﺑﺮاي ﺛﺒﺖ اﺣﻮال و اﻓﻌﺎل ﻣﻬﻢ ﺷﻬﺮوﻧﺪان اﯾﺮاﻧﯽ ﻫﻤﭽﻮن ﺗﻮﻟﺪ، ازدواج، ﺗﻮﻟﺪ ﻓﺮزﻧﺪان و وﻓﺎت اﺳﺖ.

این ﻋﮑﺲ اﮔﺮﭼﻪ ﻇﺎﻫﺮاً ﻋﮑﺲ ﻓﺮد ﺧﺎﺻﯽ اﺳﺖ، اﻣﺎ ﺑﻪ دﯾﺪ ﻋﻤﯿﻖ ﺗﺮ و وﺳﯿﻊ ﺗﺮ ﻫﻮﯾﺖ ﺟﻨﺴﯽ، ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ، ﺳﻨﯽ، ﻧﮋادي و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻓﺮد را ﻧﯿﺰ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ آﺷﮑﺎر ﮐﻨﺪ.

ﻧﺎﺳﯿﻮﻧﺎﻟﯿﺴﻢ ، دوﻟﺖ ـ ﻣﻠّﺘﻬﺎ

ﻣﺪل راﯾﺞ ﺳﯿﺎﺳﺘﮕﺬاري ﻫﻮﯾﺘﯽ در دوره ي ﻣﺪرن، ( ﻫﻤﺎﻧﻨﺪﺳﺎزي) ﺑﻮد

ﻫﻤﺎﻧﻨﺪﺳﺎزي ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﭘﺬﯾﺮش ارزﺷﻬﺎ و ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﯾﮏ ﮔﺮوه ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎﯾﺮ ﮔﺮوﻫﻬﺎي ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻮد؛ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ اي ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ي ﮔﺮوﻫﻬﺎ ﻫﻤﺴﺎن ﺷﻮﻧﺪ. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ، ﻫﻤﺎﻧﻨﺪﺳﺎزي ﺳﯿﺎﺳﺘﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ دوﻟﺘﻬﺎ ﺑﺮاي از ﺑﯿﻦ ﺑﺮدن ﺗﻔﺎوﺗﻬﺎي ﻫﻮﯾﺘﯽ ﮔﺮوﻫﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﯾﮑﺴﺎن ﺳﺎزي آﻧﻬﺎ در ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ

ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻫﻮﯾﺖ، ﻣﺤﺼﻮل دوران ﭘﺴﺎﻣﺪرن اﺳﺖ و ﺑﺮ ﺗﻔﺎوت ﻫﺎ و ﻫﻮﯾﺖ ﻫﺎي ﺧﺎص و ﻣﺤﻠﯽ ﺗﺄﮐﯿﺪ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.

ﺑﺮﺧﯽ از ﭘﯿﺪاﯾﺶ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻫﻮﯾﺖ ﺑﻪ ﺑﺎز ﺷﺪن ( ﺟﻌﺒﻪ ي ﭘﺎﻧﺪورا ) ﯾﺎد ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ

ﺟﻨﺒﺶ ﻫﺎي ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ، زﻧﺎن، آﻓﺮﯾﻘﺎﯾﯽ ـ آﻣﺮﯾﮑﺎﯾﯿﻬﺎ، آﺳﯿﺎﯾﯽ ﺗﺒﺎرﻫﺎ، ﺟﻮاﻧﺎن، اﻗﻠﯿﺘﻬﺎي ﻗﻮﻣﯽ، ﻣﺬﻫﺒﯽ و ﺟﻨﺒﺶ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﯾﯽ از اﯾﻦ اﻋﺘﺮاﺿﻬﺎ و ﻣﻘﺎوﻣﺘﻬﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ

در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﭼﻨﺪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ، ﻫﺮ ﻧﻈﺮﯾﻪ اي درون ﻓﺮﻫﻨﮓ و ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻮد ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﯽ ﺷﻮد و ﻫﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ و ﻫﻮﯾﺘﯽ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻫﺎي ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺧﻮد را ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﻨﺪ. از اﯾﻦ رو، ﻫﯿﭻ ﻓﺮﻫﻨﮓ و ﻫﻮﯾﺘﯽ ﻧﻤﯽ ﭘﺴﻨﺪد ﮐﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻫﺎﯾﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ در زﻣﯿﻨﻪ ي ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﺗﺎرﯾﺨﯽ دﯾﮕﺮي ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ.

شناخت ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اﻓﺮاد و ﺟﻮاﻣﻊ از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ، ﻫﻢ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﮐﻤﮏ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻔﺎوت ﻫﺎي ﻫﻤﺪﯾﮕﺮ را درك ﮐﻨﻨﺪ و ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﻔﺎوت ﻫﺎ اﺣﺘﺮام ﺑﮕﺬارﻧﺪ و ﻫﻢ اﺷﺘﺮاﮐﺎﺗﯽ را اﯾﺠﺎد ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﺷﺪن رواﺑﻄﺸﺎن ﻣﻨﺠﺮ ﻣﯽ ﺷﻮد.

ﻣﺎم ﻋﻠﯽ( ع) ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ: » ﻣﺮدم دﺷﻤﻦ ﭼﯿﺰي ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﻤﯽ ﺷﻨﺎﺳﻨﺪ«. اﻧﺴﺎن ﻫﻨﮕﺎﻣﯿﮑﻪ درﺗﺎرﯾﮑﯽ ﻧﺎآﮔﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ ﺑﺮد، ﻫﺮ ﺷﺒﺤﯽ را ﮐﻪ از دور ﻣﯽ ﺑﯿﻨﺪ و ﻫﺮ آوازي را ﮐﻪ ﻣﯽ ﺷﻨﻮد، ﻧﺸﺎنۀ ﺣﯿﻮاﻧﯽ درﻧﺪه و ﺧﻄﺮﻧﺎك ﻣﯽ ﭘﻨﺪارد. اﻓﺮاد ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻪ دﯾﮕﺮاﻧﯽ ﮐﻪ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ درﺳﺘﯽ ﻧﻤﯽ ﺷﻨﺎﺳﻨﺪ، ﺑﺪﺑﯿﻦ اﻧﺪ و از آﻧﻬﺎ دوري ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ.

شناﺧﺖ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻫﻮﯾﺘﻬﺎ ﯾﺎ اﻟﮕﻮي ﺗَﻌﺎرف در ﻣﻘﺎﺑﻞ دو اﻟﮕﻮي ﻫﻤﺎﻧﻨﺪﺳﺎزي و ﺗﮑﺜﺮﮔﺮا ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد و ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اﻓﺮاد، ﮔﺮوﻫﻬﺎ و ﺟﻮاﻣﻊ از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺗﻮﺟﻪ دارد. و اﻟﮕﻮي ﺗَﻌﺎرف ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اﻓﺮاد، ﮔﺮوﻫﻬﺎ و ﺟﻮاﻣﻊ از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺗﻮﺟﻪ دارد.