سوالات متن درس 10 فلسفه دوازدهم

در سال ۳۷۰ هجری در بخارا متولد شد. از کودکی قرآن و ادب آموخت و در منطق و ریاضیات شاگرد ابو عبدالله ناتلی شد و از او پیشی گرفت و در سن شانزده سالگی بیشتر علوم زمان خود از ریاضیات ، منطق، فقه و فلسفه و طب را فرا گرفت. وی به شیخ الرئیس شهرت دارد. او فلسفه مشایی را به صورت مدون و نظام مند ارائه کرد. و آثار و تالیفات مهمی از جمله کتاب قانون و شفا را بر جای گذاشت.

کتاب قانون : نوعی فرهنگ نامه پزشکی است که در سن شانزده سالگی آن را تالیف کرد. کتاب شفا: دایره المعارف عظیم علمی و فلسفی شامل موضوعاتی چون منطق، ریاضی، علوم طبیعی و الهی است. بخش الهیات شفا که در بردارنده فلسفه ابن سیناست کامل ترین مرجع حکمت مشایی است. کتاب نجات: شکل مختصر کتاب شفاست. کتاب انصاف: دارای بیست جزء بود که در حمله غزنویان به اصفهان به غارت رفت. کتاب اشارات و تنبیهات: شامل آخرین دیدگاه های ابن سینا در حکمت است . دانشنامه علایی: به زبان پارسی و شامل ابواب مختلف حکمت است و برای علاء الدوله حاکم اصفهان نوشته است.

طبیعت مرتبه ای از هستی است که رو به مقصدی خاص دارد و این مقصد در ذات عالم طبیعت است.

زیرا خداوند عالم طبیعت را با لطف و عنایت خود پدید آورده و همه اجزای آن چنان ترکیب و تالیف شده اند که بهترین نظام ممکن یعنی نظام احسن را تحقق می بخشند.

او می گوید در یک نگاه کلی به طبیعت متوجه می شویم که تمام اموری که به ظاهر بی نظمی و شر هستند در واقع برای اعتدال طبیعت و کمال نهایی آن و در یک نظم کلی جهانی لازم و مثبت می باشد.

آن توانگر و بی نیاز مطلق است که هیچ چیز در هیچ چیز از او بی نیاز نیست. ذات هر چیزی از اوست و همه چیز بنده و مملوک او هستند و او به هیچ چیز محتاج نیست.

حکمت اشراقی نوعی بحث از وجود است که تنها به نیروی عقل و استدلال اکتفا نمی کند بلکه آن را با سیر و سلوک قلبی نیز همراه می سازد. از دیدگاه این مکتب تحقیق فلسفی به شیوه استدلالی محض بدون رسیدن به قلب و سیر و سلوک عارفانه بدون تربیت عقلانی بی نتیجه و گمراه کننده است.

حکمت اشراقی حکمتی است که اساس و بنیان آن اشراق است و اشراق نیز به معنی کشف و شهود است و این همان حکمت شرقیانی است که اهل فارس بوده اند. زیرا حکمت آن ها هم شهودی و کشفی بوده است.

زیرا این حکمت از ظهور و انوار عقلی و تابش آن ها بر نفس انسان های کامل به دست می آید.

هرگاه ریاست واقعی جهان به دست امام و حکیمی متاله باشد جهان نورانی می شود و هرگاه جهان از تدبیر حکیمی الهی تھی بماند ظلمت و تاریکی بر آن سایه می افکند.

علوم طبیعی

شدت و ضعف نورانیت آن

هدایه اثیر الدین ابهری

شهود قلبی- حی قرآنی

فلسفه ملاصدرا یک فلسفه التقاطی نیست زیرا نبوغ و ابتکار ملاصدرا در این است که از سه روش برهان عقلی ، شهود قلبی و و حی قرآنی یک مشرب یگانه در تحقیق فلسفی تاسیس کرده است. او نه مانند فلاسفه مشاء عقل و برهان را بر هر کشف شهودی ترجیح دهد و نه همچون اشراقیان شهود قلبی رابر برهان عقلی مقدم می داند بلکه هر دو روش بهکار می گیرد و جدایی آنها را هرگز روا نمی داند.

او ابواب مباحث فلسفی را با مراحل سیر و سلوک قلبی عرفا مطابقت داده و به آنها آهنگی یگانه بخشید.