ریاضی نهم صفحه ۱۰۸ - فعالیت ۱
۱- هزینۀ اشتراک یک خط اینترنت روی تلفن همراه ۳۰۰۰ تومان مبلغ ثابت و ۲۰۰۰ تومان برای هر ساعت استفاده است. هزینۀ کل را با $y$ و ساعت استفاده از اینترنت را با $x$ نشان دهید و رابطهای بین $y$ و $x$ بنویسید.
یک نوع دیگر از اشتراک اینترنت بدون مبلغ ثابت است؛ ولی برای هر ساعت استفاده، ۳۰۰۰ تومان هزینه دارد. رابطهای بین هزینۀ اشتراک ($y$) و $x$ ساعت استفاده از اینترنت را در این حالت بنویسید.
دو خط به معادلههای فوق را در دستگاه مختصات مقابل رسم کنید. محل برخورد این دو خط چه ویژگیای دارد؟ برای ۱/۵ ساعت استفاده، کدام نوع اشتراک بهتر است؟ بعد از چند ساعت استفاده از اینترنت، اشتراک نوع اول به صرفه خواهد بود؟
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی نهم صفحه ۱۰۸ - فعالیت ۱
سلام به دوستان عزیز! در این فعالیت میخواهیم با مقایسه دو معادله خطی، بهترین گزینه را برای مدیریت هزینهها پیدا کنیم.
**گام اول: نوشتن معادلات**
* **اشتراک اول:** یک هزینه ثابت ۳۰۰۰ تومانی دارد و برای هر ساعت ($x$) مبلغ ۲۰۰۰ تومان اضافه میشود. پس معادله آن به این صورت است:
$$y = 2000x + 3000$$
* **اشتراک دوم:** هزینه ثابت ندارد و فقط برای هر ساعت ۳۰۰۰ تومان دریافت میکند. معادله آن عبارت است از:
$$y = 3000x$$
**گام دوم: رسم نمودار و محل برخورد**
برای رسم، به هر معادله دو نقطه میدهیم. برای اشتراک اول نقاط $(0, 3000)$ و $(3, 9000)$ و برای اشتراک دوم نقاط $(0, 0)$ و $(3, 9000)$ را در نظر میگیریم. محل برخورد دو خط نقطه **(۳, ۹۰۰۰)** است. ویژگی این نقطه این است که در **ساعت ۳**، هزینه هر دو اشتراک دقیقاً برابر با **۹۰۰۰ تومان** میشود.
**گام سوم: تحلیل و نتیجهگیری**
* برای **۱/۵ ساعت استفاده**: چون ۱/۵ کمتر از ۳ است، نمودار اشتراک دوم پایینتر قرار دارد (هزینه کمتر). پس **اشتراک نوع دوم** بهتر است.
* **بهصرفه بودن اشتراک اول**: بعد از نقطه برخورد، یعنی **بعد از ۳ ساعت استفاده**، نمودار اشتراک اول پایینتر از اشتراک دوم قرار میگیرد و هزینهاش کمتر و بهصرفهتر خواهد بود.
ریاضی نهم صفحه ۱۰۸ - فعالیت ۲
۲- معادلۀ $y = 2x - 1$ چند جواب دارد؟ نمودار آن را رسم کنید.
معادلۀ $y = -x + 2$ چند جواب دارد؟ نمودار آن را رسم کنید. توضیح دهید چگونه یک جواب مشترک برای این دو معادله پیدا میکنید.
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی نهم صفحه ۱۰۸ - فعالیت ۲
دوستان من، هر معادله خطی به تنهایی دارای **بیشمار جواب** است که به صورت نقاط روی یک خط راست قرار میگیرند.
**گام اول: رسم خطوط**
* برای رسم $y = 2x - 1$، اگر $x=0$ باشد $y=-1$ و اگر $x=1$ باشد $y=1$. خطی از نقاط $\begin{bmatrix} 0 \\ -1 \end{bmatrix}$ و $\begin{bmatrix} 1 \\ 1 \end{bmatrix}$ میگذرانیم.
* برای رسم $y = -x + 2$، اگر $x=0$ باشد $y=2$ و اگر $x=2$ باشد $y=0$. خطی از نقاط $\begin{bmatrix} 0 \\ 2 \end{bmatrix}$ و $\begin{bmatrix} 2 \\ 0 \end{bmatrix}$ میگذرانیم.
**گام دوم: یافتن جواب مشترک**
جواب مشترک این دو معادله، همان **محل برخورد (تقاطع)** دو خط در صفحه مختصات است. با نگاه به نمودار رسم شده، میبینیم که دو خط در نقطه **$\begin{bmatrix} 1 \\ 1 \end{bmatrix}$** همدیگر را قطع کردهاند. پس $x=1$ و $y=1$ تنها جواب مشترک این دستگاه است.