شیمی دهم صفحه 119 - خود را بیازمایید - تمرین 1
۱- شکل زیر روشی برای تهیهٔ آب شیرین از آب دریا را نشان میدهد.
آ) این روش چه نام دارد؟
ب) روند تهیهٔ آب شیرین را در این روش توضیح دهید.
پاسخ تشریحی و گام به گام شیمی دهم صفحه 119 - خود را بیازمایید - تمرین 1
سلام به شیمیدانهای باهوش! بیایید با یک روش ساده و طبیعی برای تصفیه آب آشنا شویم که الهامگرفته از چرخه آب در طبیعت است.
**آ) نام روش:**
این روش **تقطیر خورشیدی** نام دارد.
**ب) روند تهیه آب شیرین:**
* **مرحله تبخیر**: انرژی خورشیدی به مخزن آب دریا میتابد و باعث گرم شدن آب میشود.
* مولکولهای آب با کسب انرژی، به صورت بخار از سطح محلول جدا شده و نمکها و املاح را در مخزن باقی میگذارند.
* **مرحله میعان**: بخار آب به سمت بالا حرکت کرده و به سطح داخلی **سقف پلاستیکی** (یا شیشهای) برخورد میکند.
* چون دمای سقف کمتر است، بخار آب گرمای خود را از دست داده و دوباره به حالت مایع (آب خالص) برمیگردد که به این پدیده **میعان** میگوییم.
* **مرحله جمعآوری**: قطرات آب شیرین تشکیل شده بر روی سقف، به دلیل شیب موجود به سمت کنارهها لغزیده و در ظرفهای مخصوص جمعآوری آب شیرین ریخته میشوند.
شیمی دهم صفحه 119 - خود را بیازمایید - تمرین 2
۲- شکل زیر برخی روشهای تصفیه یک نمونه آب را نشان میدهد، با توجه به شکل به پرسشها پاسخ دهید.
آ) با انجام تقطیر، کدام مواد موجود در آب از آن جدا میشوند؟ توضیح دهید.
ب) با عبور آب از صافی کربن، کدام آلایندهها حذف میشوند؟
پ) با روش اسمز معکوس، کدام مواد را میتوان از آب جدا کرد؟
ت) آب بهدست آمده از کدام روشها، آلایندهٔ کمتری دارد؟
ث) چرا آب تصفیه شده در این روشها را باید پیش از مصرف کلرزنی کرد؟
پاسخ تشریحی و گام به گام شیمی دهم صفحه 119 - خود را بیازمایید - تمرین 2
در این بخش میخواهیم قدرت روشهای مختلف تصفیه را در حذف آلایندههای گوناگون مقایسه کنیم.
**آ) روش تقطیر:**
در فرآیند تقطیر، **نافلزها**، **فلزهای سمی** و **آلایندهها** (مانند نمکها و مواد معدنی سنگین) از آب جدا میشوند.
زیرا این مواد دمای جوش بسیار بالایی دارند و همراه با آب تبخیر نمیشوند؛ بنابراین در ظرف اولیه باقی میمانند.
**ب) صافی کربن (کربن فعال):**
این صافی تخصص ویژهای در حذف **ترکیبهای آلی فرار**، **حشرهکشها و آفتکشها** دارد.
کربن فعال با خاصیت جذب سطحی بالای خود، این مواد شیمیایی را به دام میاندازد.
**پ) اسمز معکوس:**
این روش بسیار قدرتمند است و میتواند **یونها** (نافلزها و فلزهای سمی)، **میکروبها** و بسیاری از آلایندههای محلول را از آب جدا کند.
غشای نیمهتراوا در این روش مانند یک فیلتر فوقدقیق عمل میکند.
**ت) آلاینده کمتر:**
آب حاصل از روشهای **تقطیر** و **اسمز معکوس** آلایندههای بسیار کمتری دارد.
همانطور که در نمودار تصویری مشخص است، این دو روش طیف وسیعتری از مواد مزاحم را حذف میکنند.
**ث) ضرورت کلرزنی:**
اگرچه این روشها بسیاری از میکروبها را حذف میکنند، اما برای اطمینان کامل از **گندزدایی** و نابودی تمامی **باکتریها و ویروسهای** احتمالی باقیمانده، کلرزنی ضروری است.
همچنین کلر باقیمانده در آب، از آلودگی مجدد آن در شبکه لولهکشی تا زمان رسیدن به دست مصرفکننده جلوگیری میکند.
