|
ریاضی هفتم صفحه 120 - تمرین 1
۱- برای هریک از موارد زیر یک مثال بنویسید.
الف) اتفاقی که احتمال رخ دادن آن صفر باشد.
ب) اتفاقی که احتمال رخ دادن آن $\frac{1}{2}$ باشد.
ج) اتفاقی که احتمال رخ دادن آن یک باشد.
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی هفتم صفحه 120 - تمرین 1
این تمرین به شما کمک میکند تا مفهوم سه حالت اصلی احتمال (غیرممکن، مساوی، حتمی) را با مثالهای مشخص درک کنید.
### الف) اتفاقی که احتمال رخ دادن آن صفر باشد ($$P = 0$$):
* **توضیح:** این پیشامد، یک **پیشامد غیرممکن** است؛ یعنی هیچ حالت مطلوبی وجود ندارد که شرایط خواسته شده را برآورده کند.
* **مثال:**
* انداختن یک تاس و آمدن **عدد ۷** (یا عددی بزرگتر از ۶).
* انداختن یک سکه و آمدن **لبه**.
* بیرون آوردن مهره **قرمز** از کیسهای که **فقط مهرههای سبز** دارد.
### ب) اتفاقی که احتمال رخ دادن آن $\frac{1}{2}$ باشد ($$P = \frac{1}{2}$$):
* **توضیح:** این پیشامد، یک **پیشامد مساوی** است؛ یعنی تعداد حالتهای مطلوب دقیقاً نصف تعداد کل حالتهای ممکن است.
* **مثال:**
* انداختن یک سکه و آمدن **رو** (یا پشت).
* انداختن یک تاس و آمدن **عدد زوج** (۳ حالت مطلوب از ۶ حالت کل). $$\frac{3}{6} = \frac{1}{2}$$
* چرخاندن عقربهای که به **دو قسمت مساوی** (مثل سبز و آبی) تقسیم شده و ایستادن روی **یک رنگ خاص**.
### ج) اتفاقی که احتمال رخ دادن آن یک باشد ($$P = 1$$):
* **توضیح:** این پیشامد، یک **پیشامد حتمی** است؛ یعنی تمام حالتهای ممکن، پیشامد مطلوب ما را شامل میشوند.
* **مثال:**
* انداختن یک تاس و آمدن **عددی طبیعی**.
* انداختن یک تاس و آمدن **عددی کوچکتر از ۱۰**.
* بیرون آوردن مهره **سبز** از کیسهای که **فقط مهرههای سبز** دارد.
ریاضی هفتم صفحه 120 - تمرین 2
۲- احتمال رخ دادن هر اتفاق را با قرار دادن یک نقطه روی خط پاره خط مقابل آن مشخص کنید.
الف) تاس میاندازیم، عدد ۹ بیاید.
ب) تاس میاندازیم، عدد ۶ بیاید.
ج) تاس میاندازیم، عدد زوج بیاید.
د) تاس میاندازیم، عددی کوچکتر از ۷ بیاید.
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی هفتم صفحه 120 - تمرین 2
برای مشخص کردن احتمال روی پارهخط، ابتدا باید **احتمال هر پیشامد** را به صورت کسر و سپس اعشاری محاسبه کنیم. پارهخط احتمال از $$0$$ (غیرممکن) تا $$1$$ (حتمی) درجهبندی شده است.
### 🎲 تحلیل حالتهای تاس:
* **تعداد کل حالتهای ممکن:** ۶ حالت ($$1, 2, 3, 4, 5, 6$$).
**الف) تاس میاندازیم، عدد ۹ بیاید.**
* **حالتهای مطلوب:** ۰ حالت (عدد ۹ در تاس معمولی وجود ندارد).
* **احتمال:** $$\frac{0}{6} = 0$$
* **محل روی پارهخط:** نقطه روی **$$0$$**.
**ب) تاس میاندازیم، عدد ۶ بیاید.**
* **حالتهای مطلوب:** ۱ حالت (فقط عدد ۶).
* **احتمال:** $$\frac{1}{6}$$
* **محل روی پارهخط:** یک ششم پارهخط (نقطه نزدیک به $$0$$).
**ج) تاس میاندازیم، عدد زوج بیاید.**
* **حالتهای مطلوب:** ۳ حالت ($$2, 4, 6$$).
* **احتمال:** $$\frac{3}{6} = \frac{1}{2}$$ (یا $$0/5$$)
* **محل روی پارهخط:** دقیقاً در **وسط** پارهخط ($$0/5$$).
**د) تاس میاندازیم، عددی کوچکتر از ۷ بیاید.**
* **حالتهای مطلوب:** ۶ حالت ($$1, 2, 3, 4, 5, 6$$).
* **احتمال:** $$\frac{6}{6} = 1$$
* **محل روی پارهخط:** نقطه روی **$$1$$**.
**توجه:** پارهخطها به طور معمول به ۱۰ قسمت مساوی تقسیم شدهاند. بنابراین: $\frac{1}{6} \approx 0/16$ (کمی بعد از اولین خط کوچک).
ریاضی هفتم صفحه 120 - تمرین 3
۳- احتمال ایستادن عقربه چرخاننده مقابل، روی رنگ قرمز را حساب کنید.
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی هفتم صفحه 120 - تمرین 3
برای محاسبه احتمال، باید ابتدا کل حالتهای ممکن (کل سطح دایره) و سپس تعداد حالتهای مطلوب (مساحت بخش قرمز) را در نظر بگیریم.
### 🎯 تحلیل اجزای چرخاننده:
1. **کل حالتهای ممکن:** دایره کامل، که برابر با $$1$$ است (یا $$100\%$$).
2. **بخشهای مساوی:** فرض میکنیم هر ۴ رنگ اصلی در مجموع مساحت کل دایره را تشکیل دادهاند. از روی شکل:
* بخش **آبی** نیمی از دایره است (احتمال: $$\frac{1}{2}$$).
* نیمه دیگر به سه بخش تقسیم شده است: **قرمز**، **نارنجی** و بخش **خالی/نامشخص** (سفید در تصویر).
### 📏 محاسبه احتمالات:
از روی تصویر، به نظر میرسد:
* مساحت **آبی**: $$\frac{1}{2}$$ دایره.
* مساحت **بخشهای باقی مانده**: $$\frac{1}{2}$$ دایره.
اگر نیمه باقیمانده (بخش $$\frac{1}{2}$$) به سه قسمت مساوی (قرمز، نارنجی و سفید) تقسیم شده باشد، احتمال هر یک از آنها برابر است با:
$$\frac{1}{2} \div 3 = \frac{1}{6}$$
* **حالت مطلوب (قرمز):** مساحت بخش قرمز $$\frac{1}{6}$$ کل مساحت دایره است.
* **احتمال ایستادن روی قرمز:** $$\frac{1}{6}$$
**پاسخ:** احتمال ایستادن عقربه روی رنگ قرمز برابر است با **$$\frac{1}{6}$$** (با فرض اینکه بخش آبی $$\frac{1}{2}$$ و سه بخش دیگر مجموعاً $$\frac{1}{2}$$ و با هم مساوی هستند).
ریاضی هفتم صفحه 120 - تمرین 4
۴- در هر کیسه فقط یک مهره سیاه وجود دارد و بقیه مهرهها سفیدند. از هر کیسه یک مهره را به صورت تصادفی بیرون میآوریم. احتمال بیرون آمدن مهره سیاه از کدام کیسه بیشتر است؟ چرا؟
[تصویر سه کیسه با مهرههای: کیسه ۱ (۱۰ مهره)، کیسه ۲ (۱۰۰ مهره)، کیسه ۳ (۱۰۰۰ مهره)]
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی هفتم صفحه 120 - تمرین 4
این تمرین به مقایسه احتمال وقوع یک پیشامد در فضای نمونههای (تعداد کل حالتهای ممکن) مختلف میپردازد.
### ⚖️ محاسبه احتمال برای هر کیسه:
در هر سه کیسه، **تعداد حالتهای مطلوب** (مهره سیاه) برابر با **۱** است.
* **کیسه اول (۱۰ مهره):**
* تعداد کل مهرهها: $$10$$
* احتمال بیرون آمدن سیاه: $$\frac{1}{10}$$ ($$0/1$$)
* **کیسه دوم (۱۰۰ مهره):**
* تعداد کل مهرهها: $$100$$
* احتمال بیرون آمدن سیاه: $$\frac{1}{100}$$ ($$0/01$$)
* **کیسه سوم (۱۰۰۰ مهره):**
* تعداد کل مهرهها: $$1000$$
* احتمال بیرون آمدن سیاه: $$\frac{1}{1000}$$ ($$0/001$$)
### 🔍 مقایسه احتمالها:
$$\frac{1}{10} > \frac{1}{100} > \frac{1}{1000}$$
**پاسخ:** احتمال بیرون آمدن مهره سیاه از **کیسه اول (با ۱۰ مهره)** بیشتر است.
**چرا؟**
* **احتمال** با **کوچک شدن مخرج کسر** افزایش مییابد. از آنجایی که تعداد مهره سیاه در هر سه کیسه یکسان (۱) است، هرچه **تعداد کل مهرهها (مخرج کسر)** **کمتر** باشد، شانس ما برای بیرون آوردن مهره سیاه **بیشتر** خواهد بود.
* در کیسه اول، مهره سیاه از هر ۱۰ مهره یکی است، اما در کیسه سوم از هر ۱۰۰۰ مهره یکی است.
ریاضی هفتم صفحه 120 - تمرین 5
۵- با قرار دادن علامت $$\gt$$ یا $$=$$ یا $$\lt$$ احتمال وقوع اتفاقها را با هم مقایسه کنید.
الف) تاس ۱ یا ۲ بیاید ◯ تاس ۳ بیاید.
ب) تاس عددی کمتر از ۴ بیاید ◯ تاس ۴ یا ۵ بیاید.
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی هفتم صفحه 120 - تمرین 5
برای مقایسه احتمال وقوع دو پیشامد، باید احتمال هر یک را به صورت کسر $$\frac{\text{تعداد مطلوب}}{\text{تعداد کل}}$$ محاسبه کنیم و سپس کسرها را مقایسه کنیم. کل حالتهای ممکن در انداختن تاس، ۶ است.
### الف) تاس ۱ یا ۲ بیاید **◯** تاس ۳ بیاید:
* **پیشامد اول (۱ یا ۲):**
* حالتهای مطلوب: $$1, 2$$ (۲ حالت)
* احتمال: $$\frac{2}{6}$$
* **پیشامد دوم (۳):**
* حالتهای مطلوب: $$3$$ (۱ حالت)
* احتمال: $$\frac{1}{6}$$
* **مقایسه:** $$\frac{2}{6} \quad \gt \quad \frac{1}{6}$$
**پاسخ:** تاس ۱ یا ۲ بیاید **$$\gt$$** تاس ۳ بیاید.
### ب) تاس عددی کمتر از ۴ بیاید **◯** تاس ۴ یا ۵ بیاید:
* **پیشامد اول (کمتر از ۴):**
* حالتهای مطلوب: $$1, 2, 3$$ (۳ حالت)
* احتمال: $$\frac{3}{6}$$
* **پیشامد دوم (۴ یا ۵):**
* حالتهای مطلوب: $$4, 5$$ (۲ حالت)
* احتمال: $$\frac{2}{6}$$
* **مقایسه:** $$\frac{3}{6} \quad \gt \quad \frac{2}{6}$$
**پاسخ:** تاس عددی کمتر از ۴ بیاید **$$\gt$$** تاس ۴ یا ۵ بیاید.
ریاضی هفتم صفحه 120 - تمرین 6
۶- در شکل زیر دو هدف تیراندازی میبینید. بدون هدفگیری یک تیر به سمت هر یک از این هدفها پرتاب میکنیم. فکر میکنید احتمال خوردن تیر به رنگ قرمز در کدام هدف بیشتر است؟ چرا؟
[تصویر دو هدف تیراندازی دایرهای، هر دو به چهار قسمت مساوی آبی و قرمز تقسیم شدهاند]
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی هفتم صفحه 120 - تمرین 6
این تمرین به مفهوم احتمال در مورد **مساحت (احتمال هندسی)** میپردازد. از آنجایی که پرتاب تیر **بدون هدفگیری** است، احتمال خوردن تیر به یک رنگ خاص برابر است با نسبت مساحت آن رنگ به مساحت کل هدف.
### 🎯 تحلیل هدفها:
هر دو هدف (دایرهها) به **چهار قسمت مساوی** تقسیم شدهاند:
1. **هدف سمت چپ:** مساحت بخشهای قرمز و آبی برابر است.
* قرمز: ۲ قسمت
* آبی: ۲ قسمت
* کل قسمتها: ۴ قسمت
* احتمال خوردن به قرمز: $$\frac{2}{4} = \frac{1}{2}$$
2. **هدف سمت راست:** مساحت بخشهای قرمز و آبی برابر است.
* قرمز: ۲ قسمت
* آبی: ۲ قسمت
* کل قسمتها: ۴ قسمت
* احتمال خوردن به قرمز: $$\frac{2}{4} = \frac{1}{2}$$
### ⚖️ مقایسه احتمالها:
$$ \text{احتمال هدف چپ} (\frac{1}{2}) \quad = \quad \text{احتمال هدف راست} (\frac{1}{2}) $$
**پاسخ:** احتمال خوردن تیر به رنگ قرمز در **هیچکدام** از هدفها بیشتر نیست؛ بلکه **احتمال در هر دو هدف برابر است**.
**چرا؟**
* در هر دو هدف، مساحت کلی به **چهار قسمت مساوی** تقسیم شده است.
* در هر دو هدف، **مسـاحت قسمتهای قرمز** دقیقاً **نصف** مساحت کل دایره است (دو قسمت از چهار قسمت).
* از آنجایی که شانس خوردن به هر قسمت کوچک مساوی است، احتمال خوردن به قرمز در هر دو مورد برابر با **$$\frac{1}{2}$$** است.
هلیا قادری
1403/03/10
خیلی خوب