ریاضی هفتم صفحه 119 - تمرین 1
۱- احتمال افتادن هر اتفاق را با یک کسر بیان کنید. توضیح دهید صورت و مخرج هر کسر را چگونه پیدا کردهاید.
الف) تاس میاندازیم، عددی زوج بیاید.
ب) تاس میاندازیم، عددی بخشپذیر بر ۳ بیاید.
ج) عقربه چرخانده مقابل روی سبز قرار بگیرد.
د) عقربه چرخانده مقابل روی قرمز قرار بگیرد.
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی هفتم صفحه 119 - تمرین 1
**احتمال وقوع یک پیشامد** (Event) در ریاضی با یک کسر بیان میشود. این کسر با فرمول زیر تعریف میشود:
$$ \text{احتمال} = \frac{\text{تعداد حالتهای مطلوب}}{\text{تعداد کل حالتهای ممکن}} $$
* **مخرج کسر:** همیشه **تعداد کل حالتهای ممکن و همشانس** است.
* **صورت کسر:** همیشه **تعداد حالتهایی که پیشامد مورد نظر ما را برآورده میکنند (حالتهای مطلوب)** است.
### 🎲 تحلیل حالتهای تاس:
* **تعداد کل حالتهای ممکن:** $$1, 2, 3, 4, 5, 6$$ (۶ حالت)
**الف) تاس میاندازیم، عددی زوج بیاید.**
* **حالتهای مطلوب (زوج):** $$2, 4, 6$$ (۳ حالت)
* **احتمال:** $$\frac{3}{6} = \frac{1}{2}$$
**ب) تاس میاندازیم، عددی بخشپذیر بر ۳ بیاید.**
* **حالتهای مطلوب (بخشپذیر بر ۳):** $$3, 6$$ (۲ حالت)
* **احتمال:** $$\frac{2}{6} = \frac{1}{3}$$
### 🎯 تحلیل حالتهای چرخاننده:
* **تعداد کل حالتهای ممکن:** دایره به ۴ قسمت **مساوی** تقسیم شده است (۴ حالت)
**ج) عقربه چرخانده مقابل روی سبز قرار بگیرد.**
* **حالتهای مطلوب (سبز):** ۱ بخش سبز (۱ حالت)
* **احتمال:** $$\frac{1}{4}$$
**د) عقربه چرخانده مقابل روی قرمز قرار بگیرد.**
* **حالتهای مطلوب (قرمز):** ۲ بخش قرمز (۲ حالت)
* **احتمال:** $$\frac{2}{4} = \frac{1}{2}$$
**توضیح صورت و مخرج:** در تمام موارد، **مخرج کسر** برابر با **تعداد کل قسمتهای مساوی** یا **تعداد کل نتایج ممکن** است (در تاس ۶ و در چرخاننده ۴). **صورت کسر** برابر با **تعداد قسمتها یا نتایجی** است که شرایط خواسته شده در سؤال را دارند (مثلاً ۳ برای زوج بودن یا ۲ برای قرمز بودن).
ریاضی هفتم صفحه 119 - تمرین 2
۲- چرا احتمال رخ دادن یک اتفاق، صفر، یک یا عددی بین صفر و یک است؟
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی هفتم صفحه 119 - تمرین 2
این سؤال به شما کمک میکند تا مفهوم **بُرد احتمال** (Range of Probability) را درک کنید. احتمال یک پیشامد همیشه بین $$0$$ و $$1$$ است (یا $$0\%$$ تا $$100\%$$).
### 📝 دلیل محدود بودن احتمال بین ۰ و ۱:
همانطور که میدانیم، احتمال از فرمول زیر محاسبه میشود:
$$ \text{احتمال} = \frac{\text{تعداد حالتهای مطلوب}}{\text{تعداد کل حالتهای ممکن}} $$
1. **چرا احتمال نمیتواند منفی باشد؟**
* **تعداد حالتهای مطلوب** و **تعداد کل حالتهای ممکن** هر دو **عدد طبیعی یا صفر** هستند (تعداد هیچگاه منفی نیست). بنابراین، حاصل تقسیم دو عدد مثبت (یا صفر) نمیتواند منفی باشد.
2. **چرا احتمال نمیتواند بیشتر از ۱ باشد؟**
* **تعداد حالتهای مطلوب** همیشه **کوچکتر یا مساوی** **تعداد کل حالتهای ممکن** است. نمیشود تعداد حالتهایی که ما میخواهیم، از کل حالتهای موجود بیشتر باشد!
* بنابراین، **صورت کسر** همواره **کوچکتر یا مساوی مخرج کسر** است، و در نتیجه حاصل تقسیم، حداکثر $$1$$ خواهد بود.
### 🎯 حالتهای حدی:
* **وقتی احتمال برابر با ۰ است (غیرممکن):**
* این یعنی **صورت کسر صفر است**. **تعداد حالتهای مطلوب صفر** است (یعنی پیشامد هرگز اتفاق نمیافتد). مثال: انداختن تاس و آمدن عدد بزرگتر از ۶.
* **وقتی احتمال برابر با ۱ است (حتمی):**
* این یعنی **صورت کسر با مخرج برابر است**. **تعداد حالتهای مطلوب برابر با تعداد کل حالتهای ممکن** است (یعنی پیشامد حتماً رخ میدهد). مثال: انداختن تاس و آمدن عددی کوچکتر از ۷.
* **وقتی احتمال بین ۰ و ۱ است (ممکن):**
* این یعنی **تعداد حالتهای مطلوب، عددی بین صفر و کل حالات است** (پیشامد ممکن است رخ دهد یا ندهد).
ریاضی هفتم صفحه 119 - تمرین 3
الف) صفر بودن احتمال به چه معناست؟
ب) یک بودن احتمال به چه معناست؟
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی هفتم صفحه 119 - تمرین 3
این تمرین به شما کمک میکند تا دو مفهوم نهایی در احتمال، یعنی **پیشامد غیرممکن** و **پیشامد حتمی** را به صورت دقیق تعریف کنید.
### الف) صفر بودن احتمال به چه معناست؟
* **معنا:** صفر بودن احتمال یعنی آن پیشامد **غیرممکن** (Impossible) است.
* **توضیح:** این بدان معناست که در مجموعه **کل حالتهای ممکن** برای آن آزمایش، **هیچ حالتی** وجود ندارد که پیشامد مورد نظر ما را برآورده کند. به عبارت ریاضی، **تعداد حالتهای مطلوب، صفر است**.
* **مثال:** احتمال اینکه در پرتاب یک تاس معمولی، عدد ۸ بیاید، برابر با صفر است ($$\frac{0}{6} = 0$$).
### ب) یک بودن احتمال به چه معناست؟
* **معنا:** یک بودن احتمال (یا ۱۰۰%) یعنی آن پیشامد **حتمی** (Certain) است.
* **توضیح:** این بدان معناست که **همه حالتهای ممکن** برای آن آزمایش، پیشامد مورد نظر ما را برآورده میکنند. به عبارت ریاضی، **تعداد حالتهای مطلوب با تعداد کل حالتهای ممکن برابر است**.
* **مثال:** احتمال اینکه در پرتاب یک تاس معمولی، عددی کوچکتر از ۱۰ بیاید، برابر با یک است ($$\frac{6}{6} = 1$$).